“MET 基因”的版本间的差异

来自医学百科
(建立内容为“<div style="padding: 0 4%; line-height: 1.8; color: #1e293b; font-family: 'Helvetica Neue', Helvetica, 'PingFang SC', Arial, sans-serif; background-color: #ffffff…”的新页面)
 
 
第3行: 第3行:
 
     <div style="margin-bottom: 30px; border-bottom: 1.2px solid #e2e8f0; padding-bottom: 25px;">
 
     <div style="margin-bottom: 30px; border-bottom: 1.2px solid #e2e8f0; padding-bottom: 25px;">
 
         <p style="font-size: 1.1em; margin: 10px 0; color: #334155; text-align: justify;">
 
         <p style="font-size: 1.1em; margin: 10px 0; color: #334155; text-align: justify;">
             <strong>[[MET 基因]]</strong>(也称 c-MET,即原癌基因 MET)编码一种由间质-上皮转化因子介导的单链跨膜酪氨酸激酶受体(RTK),被称为 <strong>肝细胞生长因子受体(HGFR)</strong>。在正常生理状态下,MET 与其唯一已知配体 HGF(肝细胞生长因子)结合后,调控着胚胎发育、伤口愈合及组织再生。然而,当 MET 基因发生异常改变——包括 <strong>[[外显子 14 跳跃突变]]</strong>(METex14)、<strong>[[基因扩增]]</strong> 或 <strong>[[基因融合]]</strong> 时,受体将被异常地持续激活,驱动细胞发生疯狂的增殖、抗凋亡以及极具侵袭性的上皮-间质转化(EMT)。近年来,随着多款高选择性 MET 抑制剂及双特异性抗体的获批,MET 已成为继 EGFR、ALK 之后,非小细胞肺癌(NSCLC)精准靶向治疗领域的第三大核心阵地。
+
             <strong>[[MET 基因]]</strong>(也称 c-MET,即[[原癌基因]] MET)编码一种由 <strong>[[间质-上皮转化因子]]</strong> 介导的 <strong>[[受体酪氨酸激酶|单链跨膜酪氨酸激酶受体 (RTK)]]</strong>,被称为 <strong>[[肝细胞生长因子受体]](HGFR)</strong>。在正常生理状态下,MET 与其唯一已知[[配体]] <strong>[[HGF|HGF (肝细胞生长因子)]]</strong> 结合后,调控着[[胚胎发育]]、伤口愈合及[[组织再生]]。然而,当 MET 基因发生异常改变——包括 <strong>[[MET 外显子14跳跃突变|外显子 14 跳跃突变]]</strong>(METex14)、<strong>[[基因扩增]]</strong> 或 <strong>[[基因融合]]</strong> 时,受体将被异常地持续激活,驱动细胞发生疯狂的[[细胞增殖|增殖]]、<strong>[[细胞凋亡|抗凋亡]]</strong> 以及极具侵袭性的 <strong>[[上皮-间质转化|上皮-间质转化 (EMT)]]</strong>。近年来,随着多款高选择性 <strong>[[MET 抑制剂]]</strong> 及 <strong>[[双特异性抗体]]</strong> 的获批,MET 已成为继 <strong>[[EGFR]]</strong>、<strong>[[ALK]]</strong> 之后,<strong>[[非小细胞肺癌]]</strong>(NSCLC)<strong>[[精准医学|精准靶向治疗]]</strong> 领域的第三大核心阵地。
 
         </p>
 
         </p>
 
     </div>
 
     </div>
第17行: 第17行:
 
             <div style="padding: 20px; text-align: center; background-color: #f8fafc;">
 
             <div style="padding: 20px; text-align: center; background-color: #f8fafc;">
 
                 <div style="display: inline-block; background: #ffffff; border: 1px solid #e2e8f0; border-radius: 8px; padding: 12px; box-shadow: 0 4px 10px rgba(0,0,0,0.04);">
 
                 <div style="display: inline-block; background: #ffffff; border: 1px solid #e2e8f0; border-radius: 8px; padding: 12px; box-shadow: 0 4px 10px rgba(0,0,0,0.04);">
                     <div style="width: 100px; height: 100px; background: #f1f5f9; border-radius: 4px; display: flex; align-items: center; justify-content: center; color: #94a3b8; font-size: 0.7em; padding: 10px;">Receptor Kinase</div>
+
                     <div style="width: 100px; height: 100px; background: #f1f5f9; border-radius: 4px; display: flex; align-items: center; justify-content: center; color: #94a3b8; font-size: 0.7em; padding: 10px; flex-direction: column; line-height: 1.4;">
 +
                        <span style="font-weight: bold; color: #1e40af;">Receptor</span>
 +
                        <span>Kinase</span>
 +
                    </div>
 
                 </div>
 
                 </div>
 
                 <div style="font-size: 0.8em; color: #64748b; margin-top: 10px; font-weight: 600;">跨膜酪氨酸激酶受体 HGFR</div>
 
                 <div style="font-size: 0.8em; color: #64748b; margin-top: 10px; font-weight: 600;">跨膜酪氨酸激酶受体 HGFR</div>
第38行: 第41行:
 
                     <th style="text-align: left; padding: 8px 12px; background-color: #f1f5f9; color: #475569; border-bottom: 1px solid #e2e8f0;">UniProt</th>
 
                     <th style="text-align: left; padding: 8px 12px; background-color: #f1f5f9; color: #475569; border-bottom: 1px solid #e2e8f0;">UniProt</th>
 
                     <td style="padding: 8px 12px; border-bottom: 1px solid #e2e8f0; color: #0f172a;">P08581</td>
 
                     <td style="padding: 8px 12px; border-bottom: 1px solid #e2e8f0; color: #0f172a;">P08581</td>
 +
                </tr>
 +
                <tr>
 +
                    <th style="text-align: left; padding: 8px 12px; background-color: #f1f5f9; color: #475569; border-bottom: 1px solid #e2e8f0;">氨基酸长度 (aa)</th>
 +
                    <td style="padding: 8px 12px; border-bottom: 1px solid #e2e8f0; color: #0f172a;">[[氨基酸|1390 aa]] (野生型前体)</td>
 
                 </tr>
 
                 </tr>
 
                 <tr>
 
                 <tr>
第45行: 第52行:
 
                 <tr>
 
                 <tr>
 
                     <th style="text-align: left; padding: 8px 12px; background-color: #f1f5f9; color: #475569; border-bottom: 1px solid #e2e8f0;">核心变异形式</th>
 
                     <th style="text-align: left; padding: 8px 12px; background-color: #f1f5f9; color: #475569; border-bottom: 1px solid #e2e8f0;">核心变异形式</th>
                     <td style="padding: 8px 12px; border-bottom: 1px solid #e2e8f0; color: #166534;">外显子 14 跳跃、扩增、过表达</td>
+
                     <td style="padding: 8px 12px; border-bottom: 1px solid #e2e8f0; color: #166534;">外显子14跳跃、扩增、过表达</td>
 
                 </tr>
 
                 </tr>
 
                 <tr>
 
                 <tr>
 
                     <th style="text-align: left; padding: 8px 12px; background-color: #f1f5f9; color: #475569;">临床意义</th>
 
                     <th style="text-align: left; padding: 8px 12px; background-color: #f1f5f9; color: #475569;">临床意义</th>
                     <td style="padding: 8px 12px; color: #b91c1c;">独立驱动基因 / 获得性耐药旁路</td>
+
                     <td style="padding: 8px 12px; color: #b91c1c;">独立[[驱动基因]] / [[获得性耐药]]旁路</td>
 
                 </tr>
 
                 </tr>
 
             </table>
 
             </table>
第56行: 第63行:
  
 
     <h2 style="background: #f1f5f9; color: #0f172a; padding: 10px 18px; border-radius: 0 6px 6px 0; font-size: 1.25em; margin-top: 40px; border-left: 6px solid #0f172a; font-weight: bold;">分子机制:HGF/MET 信号轴与泛素化失控</h2>
 
     <h2 style="background: #f1f5f9; color: #0f172a; padding: 10px 18px; border-radius: 0 6px 6px 0; font-size: 1.25em; margin-top: 40px; border-left: 6px solid #0f172a; font-weight: bold;">分子机制:HGF/MET 信号轴与泛素化失控</h2>
   
 
    <div style="margin: 20px 0; padding: 10px; text-align: center; background-color: #f8fafc; border-radius: 8px; border: 1px solid #e2e8f0;">
 
       
 
    </div>
 
  
 
     <p style="margin: 15px 0; text-align: justify;">
 
     <p style="margin: 15px 0; text-align: justify;">
         MET 受体的结构分为由 α 链和 β 链组成的胞外域、跨膜域以及包含激酶活性中心的胞内域。其致癌机制具有高度的多样性,其中最典型的两大机制是“配体非依赖性激活”与“蛋白降解受阻”:
+
         MET 受体的结构分为由 α 链和 β 链组成的 <strong>[[胞外域]]</strong>、<strong>[[跨膜域]]</strong> 以及包含 <strong>[[激酶活性中心]]</strong> 的 <strong>[[胞内域]]</strong>。其致癌机制具有高度的 <strong>[[肿瘤异质性|多样性]]</strong>,其中最典型的两大机制是“配体非依赖性激活”与“蛋白降解受阻”:
 
     </p>
 
     </p>
  
 
     <ul style="padding-left: 25px; color: #334155;">
 
     <ul style="padding-left: 25px; color: #334155;">
         <li style="margin-bottom: 12px;"><strong>拷贝数扩增(网络超载):</strong> 当 MET 基因发生高水平扩增(Amplification)时,细胞膜上会出现远超正常数量的 MET 受体。这种空间上的极度拥挤使得受体无需 HGF 配体结合,即可自发碰撞形成二聚体(自激活),进而强力启动下游 PI3K/AKT 和 MAPK 级联反应。这是 EGFR 靶向药失效的经典旁路机制。</li>
+
         <li style="margin-bottom: 12px;"><strong>拷贝数扩增(网络超载):</strong> 当 MET 基因发生高水平 <strong>[[基因扩增|扩增 (Amplification)]]</strong> 时,细胞膜上会出现远超正常数量的 MET 受体。这种空间上的极度拥挤使得受体无需 HGF 配体结合,即可自发碰撞形成二聚体(<strong>[[二聚体|自激活]]</strong>),进而强力启动下游 <strong>[[PI3K/AKT 通路]]</strong> <strong>[[MAPK 通路]]</strong> <strong>[[信号级联|级联反应]]</strong>。这是 EGFR 靶向药失效的经典 <strong>[[旁路激活|旁路机制]]</strong>。</li>
 
         <li style="margin-bottom: 12px;"><strong>外显子 14 跳跃(“免死金牌”):</strong>  
 
         <li style="margin-bottom: 12px;"><strong>外显子 14 跳跃(“免死金牌”):</strong>  
 
             <div style="margin: 15px 0; text-align: center;">
 
             <div style="margin: 15px 0; text-align: center;">
 
                  
 
                  
 
             </div>
 
             </div>
             正常情况下,MET 信号传导后,其近膜结构域(由第 14 外显子编码)上一个叫 Y1003 的关键氨基酸会被 c-CBL 蛋白识别并贴上“泛素化”标签,送入溶酶体销毁,以防信号过载。当基因突变导致 <strong>第 14 外显子在 RNA 剪接时被错误跳过(Skipping)</strong>,生成的 MET 蛋白直接丢失了 Y1003 这一“降解开关”。受体如同获得了免死金牌,在细胞膜上持续积聚并发送致癌信号。
+
             正常情况下,MET 信号传导后,其 <strong>[[近膜结构域]]</strong>(由第 14 外显子编码)上一个叫 Y1003 的关键氨基酸会被 <strong>[[c-CBL 泛素连接酶|c-CBL 蛋白]]</strong> 识别并贴上“<strong>[[泛素化]]</strong>”标签,送入 <strong>[[溶酶体]]</strong> 销毁,以防信号过载。当基因突变导致 <strong>第 14 外显子在 [[RNA剪接|RNA 剪接]] 时被错误跳过(Skipping)</strong>,生成的 MET 蛋白直接丢失了 Y1003 这一“降解开关”。受体如同获得了免死金牌,在细胞膜上持续积聚并发送致癌信号。
 
         </li>
 
         </li>
 
     </ul>
 
     </ul>
  
 
     <h2 style="background: #fff1f2; color: #9f1239; padding: 10px 18px; border-radius: 0 6px 6px 0; font-size: 1.25em; margin-top: 40px; border-left: #9f1239 6px solid; font-weight: bold;">临床变异图谱与靶向治疗敏感性</h2>
 
     <h2 style="background: #fff1f2; color: #9f1239; padding: 10px 18px; border-radius: 0 6px 6px 0; font-size: 1.25em; margin-top: 40px; border-left: #9f1239 6px solid; font-weight: bold;">临床变异图谱与靶向治疗敏感性</h2>
 +
   
 +
    <div style="margin: 20px 0; text-align: center;">
 +
       
 +
    </div>
 
      
 
      
 
     <div style="overflow-x: auto; margin: 30px auto; max-width: 95%;">
 
     <div style="overflow-x: auto; margin: 30px auto; max-width: 95%;">
第86行: 第93行:
 
             </tr>
 
             </tr>
 
             <tr>
 
             <tr>
                 <td style="padding: 10px; border: 1px solid #cbd5e1; font-weight: 600;">外显子 14 跳跃<br>(METex14)</td>
+
                 <td style="padding: 10px; border: 1px solid #cbd5e1; font-weight: 600;">[[MET 外显子14跳跃突变|外显子 14 跳跃]]<br>(METex14)</td>
                 <td style="padding: 10px; border: 1px solid #cbd5e1;">原发独立驱动基因<br>(常发生于高龄/肉瘤样癌)</td>
+
                 <td style="padding: 10px; border: 1px solid #cbd5e1;">原发独立[[驱动基因]]<br>(常发生于高龄/<strong>[[肉瘤样癌]]</strong>)</td>
                 <td style="padding: 10px; border: 1px solid #cbd5e1; background-color: #f0fdf4;"><strong>Ib 型高选择性 MET 抑制剂</strong><br>(赛沃替尼、卡马替尼、特泊替尼等)</td>
+
                 <td style="padding: 10px; border: 1px solid #cbd5e1; background-color: #f0fdf4;"><strong>Ib 型高选择性 [[MET 抑制剂]]</strong><br>([[赛沃替尼]]、[[卡马替尼]]、[[特泊替尼]]等)</td>
 
                 <td style="padding: 10px; border: 1px solid #cbd5e1;">~ 3% - 4%</td>
 
                 <td style="padding: 10px; border: 1px solid #cbd5e1;">~ 3% - 4%</td>
 
             </tr>
 
             </tr>
 
             <tr>
 
             <tr>
                 <td style="padding: 10px; border: 1px solid #cbd5e1; font-weight: 600;">高水平基因扩增<br>(MET Amplification)</td>
+
                 <td style="padding: 10px; border: 1px solid #cbd5e1; font-weight: 600;">高水平[[基因扩增]]<br>(MET Amplification)</td>
                 <td style="padding: 10px; border: 1px solid #cbd5e1; color: #b91c1c;">获得性耐药的旁路机制<br>(如针对奥希替尼耐药)</td>
+
                 <td style="padding: 10px; border: 1px solid #cbd5e1; color: #b91c1c;">[[获得性耐药]]的旁路机制<br>(如针对奥希替尼耐药)</td>
                 <td style="padding: 10px; border: 1px solid #cbd5e1; background-color: #eff6ff;"><strong>EGFR-TKI 联合 MET-TKI</strong><br>或使用双特异性抗体 (阿米万妥单抗)</td>
+
                 <td style="padding: 10px; border: 1px solid #cbd5e1; background-color: #eff6ff;"><strong>[[EGFR-TKI]] 联合 MET-TKI</strong><br>或使用[[双特异性抗体]] ([[阿米万妥单抗]])</td>
 
                 <td style="padding: 10px; border: 1px solid #cbd5e1;">15% - 30%<br>(靶向耐药后)</td>
 
                 <td style="padding: 10px; border: 1px solid #cbd5e1;">15% - 30%<br>(靶向耐药后)</td>
 
             </tr>
 
             </tr>
 
             <tr>
 
             <tr>
                 <td style="padding: 10px; border: 1px solid #cbd5e1; font-weight: 600;">蛋白过表达<br>(MET Overexpression)</td>
+
                 <td style="padding: 10px; border: 1px solid #cbd5e1; font-weight: 600;">[[蛋白过表达]]<br>(MET Overexpression)</td>
                 <td style="padding: 10px; border: 1px solid #cbd5e1;">预后不良标志,并不代表基因发生结构变异</td>
+
                 <td style="padding: 10px; border: 1px solid #cbd5e1;">[[预后标志物|预后不良标志]],并不代表基因发生结构变异</td>
                 <td style="padding: 10px; border: 1px solid #cbd5e1; background-color: #f8fafc;">传统 TKI 疗效有限,目前主要探索 <strong>ADC(抗体偶联药物)</strong> 如 Telisotuzumab vedotin</td>
+
                 <td style="padding: 10px; border: 1px solid #cbd5e1; background-color: #f8fafc;">传统 TKI 疗效有限,目前主要探索 <strong>[[抗体偶联药物|ADC (抗体偶联药物)]]</strong> 如 Telisotuzumab vedotin</td>
 
                 <td style="padding: 10px; border: 1px solid #cbd5e1;">30% - 50%</td>
 
                 <td style="padding: 10px; border: 1px solid #cbd5e1;">30% - 50%</td>
 
             </tr>
 
             </tr>
第110行: 第117行:
 
         <h3 style="margin-top: 0; color: #14532d; font-size: 1.1em;">诊断技术决定的精准治疗</h3>
 
         <h3 style="margin-top: 0; color: #14532d; font-size: 1.1em;">诊断技术决定的精准治疗</h3>
 
         <ul style="margin-bottom: 0; color: #334155; font-size: 0.95em;">
 
         <ul style="margin-bottom: 0; color: #334155; font-size: 0.95em;">
             <li><strong>[[METex14 的检测难点]]</strong> 导致外显子 14 跳跃的剪接位点突变高度分散,分布于内含子区。常规的小 Panel DNA 测序极易漏诊,因此强烈推荐使用大 Panel <strong>NGS(二代测序)</strong>,特别是结合 <strong>RNA 测序 (RNA-seq)</strong> 能最准确地直接捕捉到错误拼接的转录本。</li>
+
             <li><strong>[[MET 外显子14跳跃突变|METex14]] 的检测难点:</strong> 导致外显子 14 跳跃的剪接位点突变高度分散,分布于 <strong>[[内含子]]</strong> 区。常规的小 Panel DNA 测序极易漏诊,因此强烈推荐使用大 Panel <strong>[[二代测序|NGS (二代测序)]]</strong>,特别是结合 <strong>[[转录组测序|RNA 测序 (RNA-seq)]]</strong> 能最准确地直接捕捉到错误拼接的 <strong>[[转录本]]</strong></li>
             <li style="margin-top: 10px;"><strong>[[I 型与 II 型 MET 抑制剂]]</strong> 临床获批的卡马替尼、赛沃替尼等属于 <strong>Ib 型抑制剂</strong>,通过“U 型”构象与 MET 的 DFG-in 活性口袋高度特异性结合;而克唑替尼等属于 <strong>Ia 型</strong>(特异性较弱)。当患者对 I 型药物产生靶内耐药突变(如 Y1230C、D1228N)时,可考虑转换为结合失活构象(DFG-out)的 <strong>II 型抑制剂</strong>(如卡博替尼、莫沙替尼)进行挽救。</li>
+
             <li style="margin-top: 10px;"><strong>[[I 型激酶抑制剂|I 型]] 与 [[II 型激酶抑制剂|II 型]] MET 抑制剂:</strong> 临床获批的卡马替尼、赛沃替尼等属于 <strong>Ib 型抑制剂</strong>,通过“U 型”构象与 MET 的 <strong>[[DFG-in 构象|DFG-in]]</strong> 活性口袋高度特异性结合;而 <strong>[[克唑替尼]]</strong> 等属于 <strong>Ia 型</strong>(特异性较弱)。当患者对 I 型药物产生靶内耐药突变(如 Y1230C、D1228N)时,可考虑转换为结合失活构象(<strong>[[DFG-out 构象|DFG-out]]</strong>)的 <strong>II 型抑制剂</strong>(如 <strong>[[卡博替尼]]</strong>、莫沙替尼)进行挽救。</li>
 
         </ul>
 
         </ul>
 
     </div>
 
     </div>
第117行: 第124行:
 
     <h2 style="background: #f8fafc; color: #334155; padding: 10px 18px; border-radius: 0 6px 6px 0; font-size: 1.25em; margin-top: 40px; border-left: #64748b 6px solid; font-weight: bold;">核心相关概念</h2>
 
     <h2 style="background: #f8fafc; color: #334155; padding: 10px 18px; border-radius: 0 6px 6px 0; font-size: 1.25em; margin-top: 40px; border-left: #64748b 6px solid; font-weight: bold;">核心相关概念</h2>
 
     <ul style="padding-left: 25px; color: #334155; font-size: 0.95em;">
 
     <ul style="padding-left: 25px; color: #334155; font-size: 0.95em;">
         <li><strong>[[HGF (肝细胞生长因子)]]:</strong> MET 受体的唯一特异性配体。在肿瘤微环境中,基质细胞分泌的大量 HGF 也可以通过旁分泌形式导致 MET 受体的过度激活,引发对靶向治疗的耐药。</li>
+
         <li><strong>[[HGF|HGF (肝细胞生长因子)]]:</strong> MET 受体的唯一特异性配体。在 <strong>[[肿瘤微环境]]</strong> 中,基质细胞分泌的大量 HGF 也可以通过 <strong>[[旁分泌]]</strong> 形式导致 MET 受体的过度激活,引发对靶向治疗的耐药。</li>
         <li><strong>[[近膜结构域 (Juxtamembrane Domain)]]:</strong> 位于细胞膜内侧、激酶结构域前方的一段具有负向调控作用的肽段(由外显子 14 编码)。它的完整性是受体被泛素化系统识别并销毁的前提。</li>
+
         <li><strong>[[近膜结构域]] (Juxtamembrane Domain):</strong> 位于细胞膜内侧、激酶结构域前方的一段具有负向调控作用的肽段(由外显子 14 编码)。它的完整性是受体被泛素化系统识别并销毁的前提。</li>
         <li><strong>[[c-CBL 泛素连接酶]]:</strong> 一种相当于“细胞垃圾回收标签机”的蛋白。它识别被激活的 MET 近膜区 Y1003 位点,给 MET 贴上泛素标签促使其降解。外显子 14 跳跃突变使这一机制彻底瘫痪。</li>
+
         <li><strong>[[c-CBL 泛素连接酶]]:</strong> 一种相当于“细胞垃圾回收标签机”的蛋白。它识别被激活的 MET 近膜区 Y1003 位点,给 MET 贴上 <strong>[[泛素]]</strong> 标签促使其降解。外显子 14 跳跃突变使这一机制彻底瘫痪。</li>
 
     </ul>
 
     </ul>
  
第148行: 第155行:
 
             <tr style="border-bottom: 1px solid #f1f5f9;">
 
             <tr style="border-bottom: 1px solid #f1f5f9;">
 
                 <td style="width: 90px; background-color: #f8fafc; color: #334155; font-weight: 600; padding: 10px 12px; text-align: right; vertical-align: middle;">[[致癌机制]]</td>
 
                 <td style="width: 90px; background-color: #f8fafc; color: #334155; font-weight: 600; padding: 10px 12px; text-align: right; vertical-align: middle;">[[致癌机制]]</td>
                 <td style="padding: 10px 15px; color: #334155;"><strong>[[外显子 14 跳跃]]</strong> • [[拷贝数扩增 (旁路)]] • [[逃避泛素化]]</td>
+
                 <td style="padding: 10px 15px; color: #334155;"><strong>[[MET 外显子14跳跃突变|外显子 14 跳跃]]</strong> • [[基因扩增|拷贝数扩增 (旁路)]] • [[泛素化|逃避泛素化]]</td>
 
             </tr>
 
             </tr>
 
             <tr style="border-bottom: 1px solid #f1f5f9;">
 
             <tr style="border-bottom: 1px solid #f1f5f9;">
 
                 <td style="width: 90px; background-color: #f8fafc; color: #334155; font-weight: 600; padding: 10px 12px; text-align: right; vertical-align: middle;">[[精准检测]]</td>
 
                 <td style="width: 90px; background-color: #f8fafc; color: #334155; font-weight: 600; padding: 10px 12px; text-align: right; vertical-align: middle;">[[精准检测]]</td>
                 <td style="padding: 10px 15px; color: #334155;">[[RNA-seq (推荐)]] • [[大 Panel NGS]] • [[FISH 检测扩增]]</td>
+
                 <td style="padding: 10px 15px; color: #334155;">[[转录组测序|RNA-seq (推荐)]] • [[二代测序|大 Panel NGS]] • [[FISH|FISH 检测扩增]]</td>
 
             </tr>
 
             </tr>
 
             <tr>
 
             <tr>
 
                 <td style="width: 90px; background-color: #f8fafc; color: #334155; font-weight: 600; padding: 10px 12px; text-align: right; vertical-align: middle;">[[靶向干预]]</td>
 
                 <td style="width: 90px; background-color: #f8fafc; color: #334155; font-weight: 600; padding: 10px 12px; text-align: right; vertical-align: middle;">[[靶向干预]]</td>
                 <td style="padding: 10px 15px; color: #334155;">[[Ib 型特异性 TKI]] • [[II 型挽救 TKI]] • [[ADC / 双抗]]</td>
+
                 <td style="padding: 10px 15px; color: #334155;">[[Ib 型特异性 TKI]] • [[II 型挽救 TKI]] • [[抗体偶联药物|ADC]] / [[双特异性抗体|双抗]]</td>
 
             </tr>
 
             </tr>
 
         </table>
 
         </table>

2026年3月3日 (二) 12:15的最新版本

MET 基因(也称 c-MET,即原癌基因 MET)编码一种由 间质-上皮转化因子 介导的 单链跨膜酪氨酸激酶受体 (RTK),被称为 肝细胞生长因子受体(HGFR)。在正常生理状态下,MET 与其唯一已知配体 HGF (肝细胞生长因子) 结合后,调控着胚胎发育、伤口愈合及组织再生。然而,当 MET 基因发生异常改变——包括 外显子 14 跳跃突变(METex14)、基因扩增基因融合 时,受体将被异常地持续激活,驱动细胞发生疯狂的增殖抗凋亡 以及极具侵袭性的 上皮-间质转化 (EMT)。近年来,随着多款高选择性 MET 抑制剂双特异性抗体 的获批,MET 已成为继 EGFRALK 之后,非小细胞肺癌(NSCLC)精准靶向治疗 领域的第三大核心阵地。

MET Gene
Oncogene Profile (点击展开)
                       Receptor
                       Kinase
跨膜酪氨酸激酶受体 HGFR
目标基因 MET
Entrez ID 4233
HGNC ID 7029
UniProt P08581
氨基酸长度 (aa) 1390 aa (野生型前体)
分子量 (成熟体) ~190 kDa (α50 + β145)
核心变异形式 外显子14跳跃、扩增、过表达
临床意义 独立驱动基因 / 获得性耐药旁路

分子机制:HGF/MET 信号轴与泛素化失控

MET 受体的结构分为由 α 链和 β 链组成的 胞外域跨膜域 以及包含 激酶活性中心胞内域。其致癌机制具有高度的 多样性,其中最典型的两大机制是“配体非依赖性激活”与“蛋白降解受阻”:

  • 拷贝数扩增(网络超载): 当 MET 基因发生高水平 扩增 (Amplification) 时,细胞膜上会出现远超正常数量的 MET 受体。这种空间上的极度拥挤使得受体无需 HGF 配体结合,即可自发碰撞形成二聚体(自激活),进而强力启动下游 PI3K/AKT 通路MAPK 通路 级联反应。这是 EGFR 靶向药失效的经典 旁路机制
  • 外显子 14 跳跃(“免死金牌”):
               正常情况下,MET 信号传导后,其 近膜结构域(由第 14 外显子编码)上一个叫 Y1003 的关键氨基酸会被 c-CBL 蛋白 识别并贴上“泛素化”标签,送入 溶酶体 销毁,以防信号过载。当基因突变导致 第 14 外显子在 RNA 剪接 时被错误跳过(Skipping),生成的 MET 蛋白直接丢失了 Y1003 这一“降解开关”。受体如同获得了免死金牌,在细胞膜上持续积聚并发送致癌信号。
    

临床变异图谱与靶向治疗敏感性

变异类型 生物学角色 推荐靶向治疗方案 发生频率 (NSCLC)
外显子 14 跳跃
(METex14)
原发独立驱动基因
(常发生于高龄/肉瘤样癌)
Ib 型高选择性 MET 抑制剂
赛沃替尼卡马替尼特泊替尼等)
~ 3% - 4%
高水平基因扩增
(MET Amplification)
获得性耐药的旁路机制
(如针对奥希替尼耐药)
EGFR-TKI 联合 MET-TKI
或使用双特异性抗体 (阿米万妥单抗)
15% - 30%
(靶向耐药后)
蛋白过表达
(MET Overexpression)
预后不良标志,并不代表基因发生结构变异 传统 TKI 疗效有限,目前主要探索 ADC (抗体偶联药物) 如 Telisotuzumab vedotin 30% - 50%

现代临床靶向干预与诊断策略

诊断技术决定的精准治疗

  • METex14 的检测难点: 导致外显子 14 跳跃的剪接位点突变高度分散,分布于 内含子 区。常规的小 Panel DNA 测序极易漏诊,因此强烈推荐使用大 Panel NGS (二代测序),特别是结合 RNA 测序 (RNA-seq) 能最准确地直接捕捉到错误拼接的 转录本
  • I 型II 型 MET 抑制剂: 临床获批的卡马替尼、赛沃替尼等属于 Ib 型抑制剂,通过“U 型”构象与 MET 的 DFG-in 活性口袋高度特异性结合;而 克唑替尼 等属于 Ia 型(特异性较弱)。当患者对 I 型药物产生靶内耐药突变(如 Y1230C、D1228N)时,可考虑转换为结合失活构象(DFG-out)的 II 型抑制剂(如 卡博替尼、莫沙替尼)进行挽救。

核心相关概念

  • HGF (肝细胞生长因子) MET 受体的唯一特异性配体。在 肿瘤微环境 中,基质细胞分泌的大量 HGF 也可以通过 旁分泌 形式导致 MET 受体的过度激活,引发对靶向治疗的耐药。
  • 近膜结构域 (Juxtamembrane Domain): 位于细胞膜内侧、激酶结构域前方的一段具有负向调控作用的肽段(由外显子 14 编码)。它的完整性是受体被泛素化系统识别并销毁的前提。
  • c-CBL 泛素连接酶 一种相当于“细胞垃圾回收标签机”的蛋白。它识别被激活的 MET 近膜区 Y1003 位点,给 MET 贴上 泛素 标签促使其降解。外显子 14 跳跃突变使这一机制彻底瘫痪。
       学术参考文献 [Academic Review]
       

[1] Engelman JA, et al. (2007). MET amplification leads to gefitinib resistance in lung cancer by activating ERBB3 signaling. Science.
[核心发现]:首次在分子层面深刻揭示了 MET 基因在癌细胞耐药网络中的关键地位,确立了其作为旁路救命稻草和联用治疗靶标的基础。

[2] Frampton GM, et al. (2015). Activation of MET via diverse exon 14 splicing alterations occurs in multiple tumor types and confers clinical sensitivity to MET inhibitors. Cancer Discovery.
[构型确证]:里程碑式研究,通过大规模基因组图谱证实了极端多样性的剪接变异都会导致 METex14 跳跃,并将此确立为独立的、对靶向药高度敏感的致癌驱动因素。

[3] Academic Review. Drilon A, Cappuzzo F, Ou SH, Camidge DR. (2017). Targeting MET in Lung Cancer: Will Expectations Finally Be MET? Journal of Thoracic Oncology.
[前沿综述]:该领域的权威综述,全面且幽默地回顾了靶向 MET 通路从屡战屡败(基于过表达等模糊标志物)到精准制导(基于扩增和突变)的历史演进及最新分型策略。