“FLT3”的版本间的差异
| 第3行: | 第3行: | ||
<div style="margin-bottom: 30px; border-bottom: 1.2px solid #e2e8f0; padding-bottom: 25px;"> | <div style="margin-bottom: 30px; border-bottom: 1.2px solid #e2e8f0; padding-bottom: 25px;"> | ||
<p style="font-size: 1.1em; margin: 10px 0; color: #334155; text-align: justify;"> | <p style="font-size: 1.1em; margin: 10px 0; color: #334155; text-align: justify;"> | ||
| − | <strong>FLT3</strong>(Fms-like Tyrosine Kinase | + | <strong>FLT3</strong>(Fms-like Tyrosine Kinase 3),CD135,是造血干/祖细胞生存与增殖的关键调节因子,也是<strong>[[急性髓系白血病]]</strong> (AML) 中最常见的突变驱动基因(约 30%)。FLT3 突变主要分为预后极差的<strong>[[FLT3-ITD]]</strong>(内部串联重复)和点突变<strong>[[FLT3-TKD]]</strong>(主要为 D835)。这两类突变均导致激酶结构域解除自抑制,发生不依赖配体的组成性激活,从而强力驱动下游 <strong>[[STAT5]]</strong>、<strong>[[RAS-MAPK]]</strong> 及 <strong>[[PI3K-AKT]]</strong> 通路。临床治疗已从非特异性 TKI 迈向高选择性靶向药,但继发性耐药突变(如“看门人”突变 <strong>[[F691L]]</strong>)仍是治疗失败的主要原因。 |
</p> | </p> | ||
</div> | </div> | ||
| 第17行: | 第17行: | ||
<div style="padding: 25px; text-align: center; background-color: #f8fafc;"> | <div style="padding: 25px; text-align: center; background-color: #f8fafc;"> | ||
<div style="display: inline-block; background: #ffffff; border: 1px solid #e2e8f0; border-radius: 12px; padding: 20px; box-shadow: 0 4px 10px rgba(0,0,0,0.04);"> | <div style="display: inline-block; background: #ffffff; border: 1px solid #e2e8f0; border-radius: 12px; padding: 20px; box-shadow: 0 4px 10px rgba(0,0,0,0.04);"> | ||
| − | [Image: | + | [Image:FLT3_receptor_structure_signaling.png|100px|FLT3 受体结构与信号传导] |
</div> | </div> | ||
| − | <div style="font-size: 0.8em; color: #64748b; margin-top: 12px; font-weight: 600;">AML | + | <div style="font-size: 0.8em; color: #64748b; margin-top: 12px; font-weight: 600;">AML 核心驱动 / RTK III型</div> |
</div> | </div> | ||
| 第28行: | 第28行: | ||
</tr> | </tr> | ||
<tr> | <tr> | ||
| − | <th style="text-align: left; padding: 6px 12px; background-color: #f1f5f9; color: #475569; border-bottom: 1px solid #e2e8f0;"> | + | <th style="text-align: left; padding: 6px 12px; background-color: #f1f5f9; color: #475569; border-bottom: 1px solid #e2e8f0;">UniProt ID</th> |
| − | <td style="padding: 6px 12px; border-bottom: 1px solid #e2e8f0; color: #0f172a;"> | + | <td style="padding: 6px 12px; border-bottom: 1px solid #e2e8f0; color: #0f172a;">P36888</td> |
</tr> | </tr> | ||
<tr> | <tr> | ||
| − | <th style="text-align: left; padding: 6px 12px; background-color: #f1f5f9; color: #475569; border-bottom: 1px solid #e2e8f0;"> | + | <th style="text-align: left; padding: 6px 12px; background-color: #f1f5f9; color: #475569; border-bottom: 1px solid #e2e8f0;">氨基酸数</th> |
| − | <td style="padding: 6px 12px; border-bottom: 1px solid #e2e8f0; color: # | + | <td style="padding: 6px 12px; border-bottom: 1px solid #e2e8f0; color: #b91c1c;"><strong>993 aa</strong></td> |
</tr> | </tr> | ||
<tr> | <tr> | ||
| − | <th style="text-align: left; padding: 6px 12px; background-color: #f1f5f9; color: #475569; border-bottom: 1px solid #e2e8f0;"> | + | <th style="text-align: left; padding: 6px 12px; background-color: #f1f5f9; color: #475569; border-bottom: 1px solid #e2e8f0;">分子量</th> |
| − | <td style="padding: 6px 12px; border-bottom: 1px solid #e2e8f0; color: #0f172a;"> | + | <td style="padding: 6px 12px; border-bottom: 1px solid #e2e8f0; color: #0f172a;">~113 kDa (未修饰)<br>~130-160 kDa (糖基化)</td> |
</tr> | </tr> | ||
<tr> | <tr> | ||
| − | <th style="text-align: left; padding: 6px 12px; background-color: #f1f5f9; color: #475569; border-bottom: 1px solid #e2e8f0;"> | + | <th style="text-align: left; padding: 6px 12px; background-color: #f1f5f9; color: #475569; border-bottom: 1px solid #e2e8f0;">染色体位置</th> |
| − | <td style="padding: 6px 12px; border-bottom: 1px solid #e2e8f0; color: #0f172a;"> | + | <td style="padding: 6px 12px; border-bottom: 1px solid #e2e8f0; color: #0f172a;">13q12.2</td> |
</tr> | </tr> | ||
<tr> | <tr> | ||
| − | <th style="text-align: left; padding: 6px 12px; background-color: #f1f5f9; color: #475569; border-bottom: 1px solid #e2e8f0;"> | + | <th style="text-align: left; padding: 6px 12px; background-color: #f1f5f9; color: #475569; border-bottom: 1px solid #e2e8f0;">上游配体</th> |
| − | <td style="padding: 6px 12px; border-bottom: 1px solid #e2e8f0; color: #1e40af;"> | + | <td style="padding: 6px 12px; border-bottom: 1px solid #e2e8f0; color: #1e40af;"><strong>[[FLT3L]]</strong> (FLT3 Ligand)</td> |
</tr> | </tr> | ||
<tr> | <tr> | ||
| − | <th style="text-align: left; padding: 6px 12px; background-color: #f1f5f9; color: #475569; border-bottom: 1px solid #e2e8f0;"> | + | <th style="text-align: left; padding: 6px 12px; background-color: #f1f5f9; color: #475569; border-bottom: 1px solid #e2e8f0;">下游通路</th> |
| − | <td style="padding: 6px 12px; border-bottom: 1px solid #e2e8f0; color: #1e40af;"><strong>[[ | + | <td style="padding: 6px 12px; border-bottom: 1px solid #e2e8f0; color: #1e40af;"><strong>[[STAT5]]</strong> (ITD特异)<br>RAS/MAPK, PI3K/AKT</td> |
</tr> | </tr> | ||
<tr> | <tr> | ||
| − | <th style="text-align: left; padding: 6px 12px; background-color: #f1f5f9; color: #475569; border-bottom: 1px solid #e2e8f0;"> | + | <th style="text-align: left; padding: 6px 12px; background-color: #f1f5f9; color: #475569; border-bottom: 1px solid #e2e8f0;">突变热点</th> |
| − | <td style="padding: 6px 12px; border-bottom: 1px solid #e2e8f0; color: #b91c1c;"> | + | <td style="padding: 6px 12px; border-bottom: 1px solid #e2e8f0; color: #b91c1c;">JM域 (ITD), <strong>D835</strong> (TKD)</td> |
</tr> | </tr> | ||
<tr> | <tr> | ||
| − | <th style="text-align: left; padding: 6px 12px; background-color: #f1f5f9; color: #475569; border-bottom: 1px solid #e2e8f0;"> | + | <th style="text-align: left; padding: 6px 12px; background-color: #f1f5f9; color: #475569; border-bottom: 1px solid #e2e8f0;">耐药位点</th> |
| − | <td style="padding: 6px 12px; border-bottom: 1px solid #e2e8f0; color: # | + | <td style="padding: 6px 12px; border-bottom: 1px solid #e2e8f0; color: #b91c1c;"><strong>F691L</strong> (Gatekeeper)</td> |
</tr> | </tr> | ||
<tr> | <tr> | ||
| − | <th style="text-align: left; padding: 6px 12px; background-color: #f1f5f9; color: #475569;"> | + | <th style="text-align: left; padding: 6px 12px; background-color: #f1f5f9; color: #475569;">获批药物</th> |
| − | <td style="padding: 6px 12px; color: # | + | <td style="padding: 6px 12px; color: #1e40af;">[[吉瑞替尼]], [[奎扎替尼]], [[米多斯莫]]</td> |
</tr> | </tr> | ||
</table> | </table> | ||
| 第67行: | 第67行: | ||
</div> | </div> | ||
| − | <h2 style="background: #f1f5f9; color: #0f172a; padding: 10px 18px; border-radius: 0 6px 6px 0; font-size: 1.25em; margin-top: 40px; border-left: 6px solid #0f172a; font-weight: bold;"> | + | <h2 style="background: #f1f5f9; color: #0f172a; padding: 10px 18px; border-radius: 0 6px 6px 0; font-size: 1.25em; margin-top: 40px; border-left: 6px solid #0f172a; font-weight: bold;">上下游信号:致癌网络的核心</h2> |
<p style="margin: 15px 0; text-align: justify;"> | <p style="margin: 15px 0; text-align: justify;"> | ||
| − | FLT3 | + | FLT3 的信号传导具有高度的背景依赖性,ITD 突变改变了信号的“质量”,不仅仅是强度。 |
</p> | </p> | ||
<ul style="padding-left: 25px; color: #334155;"> | <ul style="padding-left: 25px; color: #334155;"> | ||
| − | <li style="margin-bottom: 12px;"><strong> | + | <li style="margin-bottom: 12px;"><strong>上游 (Upstream):</strong> |
| − | <br> | + | <br>野生型 FLT3 严格依赖配体 <strong>[[FLT3L]]</strong> 的结合来实现二聚化和磷酸化。然而,<strong>FLT3-ITD</strong> 和 <strong>FLT3-TKD</strong> 突变蛋白可以发生自发的、不依赖配体的同源二聚化和自磷酸化。</li> |
| − | <li style="margin-bottom: 12px;"><strong> | + | <li style="margin-bottom: 12px;"><strong>下游 (Downstream) - 差异化激活:</strong> |
| − | <br> | + | <br><strong>1. [[STAT5]]:</strong> 这是 FLT3-ITD 最显著的特征。野生型 FLT3 几乎不激活 STAT5,但 FLT3-ITD 强烈激活 STAT5,直接上调 [[BCL-xL]]、[[PIM1]] 等抗凋亡基因,导致白血病细胞的存活优势。 |
| + | <br><strong>2. [[RAS-MAPK]] & [[PI3K-AKT]]:</strong> FLT3-ITD 和 TKD 突变均可激活这两条经典增殖通路,抑制 [[FoxO3a]] 等抑癌因子。</li> | ||
</ul> | </ul> | ||
| − | |||
| − | <h2 style="background: #fff1f2; color: #9f1239; padding: 10px 18px; border-radius: 0 6px 6px 0; font-size: 1.25em; margin-top: 40px; border-left: 6px solid #9f1239; font-weight: bold;"> | + | <h2 style="background: #fff1f2; color: #9f1239; padding: 10px 18px; border-radius: 0 6px 6px 0; font-size: 1.25em; margin-top: 40px; border-left: 6px solid #9f1239; font-weight: bold;">药物比较:I 型 vs II 型抑制剂</h2> |
<div style="background-color: #fff5f5; border-left: 5px solid #e11d48; padding: 15px 20px; margin: 20px 0; border-radius: 4px;"> | <div style="background-color: #fff5f5; border-left: 5px solid #e11d48; padding: 15px 20px; margin: 20px 0; border-radius: 4px;"> | ||
| − | <h3 style="margin-top: 0; color: #be123c; font-size: 1.1em;"> | + | <h3 style="margin-top: 0; color: #be123c; font-size: 1.1em;">机制决定疗效与耐药谱</h3> |
<p style="margin-bottom: 0; text-align: justify; font-size: 0.95em; color: #334155;"> | <p style="margin-bottom: 0; text-align: justify; font-size: 0.95em; color: #334155;"> | ||
| − | + | 选择 FLT3 抑制剂时,必须明确其结合模式,这直接决定了药物对 TKD 突变是否有效以及耐药后的挽救策略。 | |
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
</p> | </p> | ||
</div> | </div> | ||
| 第98行: | 第92行: | ||
<table style="width: 100%; border-collapse: collapse; border: 1.2px solid #cbd5e1; font-size: 0.95em; text-align: left;"> | <table style="width: 100%; border-collapse: collapse; border: 1.2px solid #cbd5e1; font-size: 0.95em; text-align: left;"> | ||
<tr style="background-color: #f8fafc; border-bottom: 2px solid #0f172a;"> | <tr style="background-color: #f8fafc; border-bottom: 2px solid #0f172a;"> | ||
| − | <th style="padding: 12px; border: 1px solid #cbd5e1; color: #0f172a; width: | + | <th style="padding: 12px; border: 1px solid #cbd5e1; color: #0f172a; width: 20%;">特性</th> |
| − | <th style="padding: 12px; border: 1px solid #cbd5e1; color: # | + | <th style="padding: 12px; border: 1px solid #cbd5e1; color: #1e40af; width: 40%;">I 型抑制剂 (Type I)</th> |
| − | <th style="padding: 12px; border: 1px solid #cbd5e1; color: # | + | <th style="padding: 12px; border: 1px solid #cbd5e1; color: #b91c1c; width: 40%;">II 型抑制剂 (Type II)</th> |
</tr> | </tr> | ||
<tr> | <tr> | ||
| − | <td style="padding: 10px; border: 1px solid #cbd5e1; font-weight: 600;"> | + | <td style="padding: 10px; border: 1px solid #cbd5e1; font-weight: 600;">结合构象</td> |
| − | <td style="padding: 10px; border: 1px solid #cbd5e1;"> | + | <td style="padding: 10px; border: 1px solid #cbd5e1;">活性构象 (<strong>DFG-in</strong>)</td> |
| − | <td style="padding: 10px; border: 1px solid #cbd5e1;"> | + | <td style="padding: 10px; border: 1px solid #cbd5e1;">非活性构象 (<strong>DFG-out</strong>)</td> |
</tr> | </tr> | ||
<tr> | <tr> | ||
| − | <td style="padding: 10px; border: 1px solid #cbd5e1; font-weight: 600;"> | + | <td style="padding: 10px; border: 1px solid #cbd5e1; font-weight: 600;">代表药物</td> |
| − | <td style="padding: 10px; border: 1px solid #cbd5e1;"> | + | <td style="padding: 10px; border: 1px solid #cbd5e1;"><strong>[[吉瑞替尼]]</strong> (Gilteritinib)<br><strong>[[米多斯莫]]</strong> (Midostaurin)<br>[[Crenolanib]]</td> |
| − | <td style="padding: 10px; border: 1px solid #cbd5e1;"> | + | <td style="padding: 10px; border: 1px solid #cbd5e1;"><strong>[[奎扎替尼]]</strong> (Quizartinib)<br>[[索拉非尼]] (Sorafenib)</td> |
</tr> | </tr> | ||
| − | + | <tr> | |
| − | <td style="padding: 10px; border: 1px solid #cbd5e1; font-weight: 600;"> | + | <td style="padding: 10px; border: 1px solid #cbd5e1; font-weight: 600;">突变覆盖</td> |
| − | <td style="padding: 10px; border: 1px solid #cbd5e1;"> | + | <td style="padding: 10px; border: 1px solid #cbd5e1;"><strong>ITD + TKD (D835)</strong><br>覆盖面广,但对 F691L 较弱</td> |
| − | <td style="padding: 10px; border: 1px solid #cbd5e1;">对 | + | <td style="padding: 10px; border: 1px solid #cbd5e1;"><strong>仅 ITD</strong><br>对 TKD (D835) <strong>无效</strong></td> |
</tr> | </tr> | ||
<tr> | <tr> | ||
| − | <td style="padding: 10px; border: 1px solid #cbd5e1; font-weight: 600;"> | + | <td style="padding: 10px; border: 1px solid #cbd5e1; font-weight: 600;">主要耐药机制</td> |
| − | <td style="padding: 10px; border: 1px solid #cbd5e1;"> | + | <td style="padding: 10px; border: 1px solid #cbd5e1;">看门人突变 <strong>[[F691L]]</strong><br>RAS/MAPK 旁路激活</td> |
| − | <td style="padding: 10px; border: 1px solid #cbd5e1;"> | + | <td style="padding: 10px; border: 1px solid #cbd5e1;">激酶域突变 <strong>[[D835]]</strong><br>(用药后极易继发)</td> |
</tr> | </tr> | ||
</table> | </table> | ||
</div> | </div> | ||
| − | <h2 style="background: #f1f5f9; color: #0f172a; padding: 10px 18px; border-radius: 0 6px 6px 0; font-size: 1.25em; margin-top: 40px; border-left: 6px solid #0f172a; font-weight: bold;"> | + | <h2 style="background: #f1f5f9; color: #0f172a; padding: 10px 18px; border-radius: 0 6px 6px 0; font-size: 1.25em; margin-top: 40px; border-left: 6px solid #0f172a; font-weight: bold;">耐药困境与解决方案</h2> |
<p style="margin: 15px 0; text-align: justify;"> | <p style="margin: 15px 0; text-align: justify;"> | ||
| − | FLT3 | + | FLT3 抑制剂虽然能诱导快速缓解,但单药治疗的复发率极高。 |
</p> | </p> | ||
<ul style="padding-left: 25px; color: #334155;"> | <ul style="padding-left: 25px; color: #334155;"> | ||
| − | <li style="margin-bottom: 12px;"><strong> | + | <li style="margin-bottom: 12px;"><strong>继发突变 (Secondary Mutations):</strong> |
| − | <br> | + | <br>• <strong>D835 突变:</strong> 如果使用 II 型抑制剂(奎扎替尼)后出现,可换用 <strong>I 型抑制剂</strong>(如吉瑞替尼)。 |
| − | <li style="margin-bottom: 12px;"><strong> | + | <br>• <strong>F691L 突变:</strong> 被称为“泛耐药”突变,对吉瑞替尼和奎扎替尼均不敏感。<strong>[[Crenolanib]]</strong> 是目前临床试验中对 F691L 有效的下一代 I 型抑制剂。</li> |
| − | <br> | + | <li style="margin-bottom: 12px;"><strong>旁路激活 (Bypass Pathways):</strong> |
| + | <br>肿瘤细胞可能绕过 FLT3,通过上调 BCL-2、RAS 或 AXL 来存活。 | ||
| + | <br><strong>解决方案:</strong> 联合用药是关键。<strong>[[吉瑞替尼]] + [[维奈克拉]]</strong> (Venetoclax, BCL-2i) 组合在复发难治患者中显示出极高的协同致死效应。此外,联合去甲基化药物(HMA)或化疗也是标准策略。</li> | ||
| + | <li style="margin-bottom: 12px;"><strong>终极手段:</strong> | ||
| + | <br><strong>[[异基因造血干细胞移植]]</strong> (allo-HSCT) 仍然是 FLT3 突变 AML 唯一可能的治愈手段。TKI 药物常作为移植前的“桥接”治疗或移植后的维持治疗以降低复发。</li> | ||
</ul> | </ul> | ||
| 第140行: | 第138行: | ||
<p style="margin: 12px 0; border-bottom: 1px solid #e2e8f0; padding-bottom: 10px;"> | <p style="margin: 12px 0; border-bottom: 1px solid #e2e8f0; padding-bottom: 10px;"> | ||
| − | [1] <strong> | + | [1] <strong>Perl AE, Martinelli G, Cortes JE, et al. (2019).</strong> <em>Gilteritinib or Chemotherapy for Relapsed or Refractory FLT3-Mutated AML.</em> <strong>[[New England Journal of Medicine]]</strong>. 2019;381(18):1728-1740.<br> |
| − | + | <span style="color: #475569;">[学术点评]:ADMIRAL 研究。确立了吉瑞替尼作为复发/难治性 FLT3 突变 AML 的新标准治疗,证明单药治疗优于挽救性化疗,且对 ITD 和 TKD 突变均有效。</span> | |
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | <span style="color: #475569;">[学术点评] | ||
</p> | </p> | ||
<p style="margin: 12px 0; border-bottom: 1px solid #e2e8f0; padding-bottom: 10px;"> | <p style="margin: 12px 0; border-bottom: 1px solid #e2e8f0; padding-bottom: 10px;"> | ||
| − | [ | + | [2] <strong>Erba HP, Montesinos P, Kim HJ, et al. (2023).</strong> <em>Quizartinib plus chemotherapy in newly diagnosed patients with FLT3-internal-tandem-duplication-positive acute myeloid leukaemia (QuANTUM-First): a randomised, double-blind, placebo-controlled, phase 3 trial.</em> <strong>[[The Lancet]]</strong>. 2023;401(10388):1571-1583.<br> |
| − | <span style="color: #475569;">[学术点评] | + | <span style="color: #475569;">[学术点评]:QuANTUM-First 研究。证实了第二代 II 型抑制剂奎扎替尼在一线治疗中的生存获益。但也提示了其局限性:由于不覆盖 TKD 突变,复发时常伴随 D835 突变的出现。</span> |
</p> | </p> | ||
<p style="margin: 12px 0; border-bottom: 1px solid #e2e8f0; padding-bottom: 10px;"> | <p style="margin: 12px 0; border-bottom: 1px solid #e2e8f0; padding-bottom: 10px;"> | ||
| − | [ | + | [3] <strong>Smith CC, Levis MJ, Perl AE, et al. (2018).</strong> <em>Molecular Profile of FLT3-Mutated Acute Myeloid Leukemia Patients with Relapse after Targeted Therapy.</em> <strong>[[Blood]]</strong>. 2018;132(Supplement 1):147.<br> |
| − | <span style="color: #475569;">[学术点评] | + | <span style="color: #475569;">[学术点评]:耐药机制。深入分析了 I 型和 II 型抑制剂治疗后的复发模式,明确指出了 F691L 是 I 型抑制剂的软肋,而 D835 是 II 型抑制剂的软肋,为临床换药提供了分子依据。</span> |
</p> | </p> | ||
</div> | </div> | ||
| 第167行: | 第160行: | ||
<tr style="border-bottom: 1px solid #f1f5f9;"> | <tr style="border-bottom: 1px solid #f1f5f9;"> | ||
<td style="width: 85px; background-color: #f8fafc; color: #334155; font-weight: 600; padding: 10px 12px; text-align: right; vertical-align: middle; white-space: nowrap;">突变亚型</td> | <td style="width: 85px; background-color: #f8fafc; color: #334155; font-weight: 600; padding: 10px 12px; text-align: right; vertical-align: middle; white-space: nowrap;">突变亚型</td> | ||
| − | <td style="padding: 10px 15px; color: #334155;">[[FLT3-ITD]] (高负荷预后差) • [[FLT3-TKD]] (D835) • [[F691L]] ( | + | <td style="padding: 10px 15px; color: #334155;">[[FLT3-ITD]] (高负荷预后差) • [[FLT3-TKD]] (D835) • [[F691L]] (难治)</td> |
</tr> | </tr> | ||
<tr style="border-bottom: 1px solid #f1f5f9;"> | <tr style="border-bottom: 1px solid #f1f5f9;"> | ||
2026年1月23日 (五) 17:25的版本
FLT3(Fms-like Tyrosine Kinase 3),CD135,是造血干/祖细胞生存与增殖的关键调节因子,也是急性髓系白血病 (AML) 中最常见的突变驱动基因(约 30%)。FLT3 突变主要分为预后极差的FLT3-ITD(内部串联重复)和点突变FLT3-TKD(主要为 D835)。这两类突变均导致激酶结构域解除自抑制,发生不依赖配体的组成性激活,从而强力驱动下游 STAT5、RAS-MAPK 及 PI3K-AKT 通路。临床治疗已从非特异性 TKI 迈向高选择性靶向药,但继发性耐药突变(如“看门人”突变 F691L)仍是治疗失败的主要原因。
上下游信号:致癌网络的核心
FLT3 的信号传导具有高度的背景依赖性,ITD 突变改变了信号的“质量”,不仅仅是强度。
- 上游 (Upstream):
野生型 FLT3 严格依赖配体 FLT3L 的结合来实现二聚化和磷酸化。然而,FLT3-ITD 和 FLT3-TKD 突变蛋白可以发生自发的、不依赖配体的同源二聚化和自磷酸化。 - 下游 (Downstream) - 差异化激活:
1. STAT5: 这是 FLT3-ITD 最显著的特征。野生型 FLT3 几乎不激活 STAT5,但 FLT3-ITD 强烈激活 STAT5,直接上调 BCL-xL、PIM1 等抗凋亡基因,导致白血病细胞的存活优势。
2. RAS-MAPK & PI3K-AKT: FLT3-ITD 和 TKD 突变均可激活这两条经典增殖通路,抑制 FoxO3a 等抑癌因子。
药物比较:I 型 vs II 型抑制剂
机制决定疗效与耐药谱
选择 FLT3 抑制剂时,必须明确其结合模式,这直接决定了药物对 TKD 突变是否有效以及耐药后的挽救策略。
| 特性 | I 型抑制剂 (Type I) | II 型抑制剂 (Type II) |
|---|---|---|
| 结合构象 | 活性构象 (DFG-in) | 非活性构象 (DFG-out) |
| 代表药物 | 吉瑞替尼 (Gilteritinib) 米多斯莫 (Midostaurin) Crenolanib |
奎扎替尼 (Quizartinib) 索拉非尼 (Sorafenib) |
| 突变覆盖 | ITD + TKD (D835) 覆盖面广,但对 F691L 较弱 |
仅 ITD 对 TKD (D835) 无效 |
| 主要耐药机制 | 看门人突变 F691L RAS/MAPK 旁路激活 |
激酶域突变 D835 (用药后极易继发) |
耐药困境与解决方案
FLT3 抑制剂虽然能诱导快速缓解,但单药治疗的复发率极高。
- 继发突变 (Secondary Mutations):
• D835 突变: 如果使用 II 型抑制剂(奎扎替尼)后出现,可换用 I 型抑制剂(如吉瑞替尼)。
• F691L 突变: 被称为“泛耐药”突变,对吉瑞替尼和奎扎替尼均不敏感。Crenolanib 是目前临床试验中对 F691L 有效的下一代 I 型抑制剂。 - 旁路激活 (Bypass Pathways):
肿瘤细胞可能绕过 FLT3,通过上调 BCL-2、RAS 或 AXL 来存活。
解决方案: 联合用药是关键。吉瑞替尼 + 维奈克拉 (Venetoclax, BCL-2i) 组合在复发难治患者中显示出极高的协同致死效应。此外,联合去甲基化药物(HMA)或化疗也是标准策略。 - 终极手段:
异基因造血干细胞移植 (allo-HSCT) 仍然是 FLT3 突变 AML 唯一可能的治愈手段。TKI 药物常作为移植前的“桥接”治疗或移植后的维持治疗以降低复发。
学术参考文献与权威点评
[1] Perl AE, Martinelli G, Cortes JE, et al. (2019). Gilteritinib or Chemotherapy for Relapsed or Refractory FLT3-Mutated AML. New England Journal of Medicine. 2019;381(18):1728-1740.
[学术点评]:ADMIRAL 研究。确立了吉瑞替尼作为复发/难治性 FLT3 突变 AML 的新标准治疗,证明单药治疗优于挽救性化疗,且对 ITD 和 TKD 突变均有效。
[2] Erba HP, Montesinos P, Kim HJ, et al. (2023). Quizartinib plus chemotherapy in newly diagnosed patients with FLT3-internal-tandem-duplication-positive acute myeloid leukaemia (QuANTUM-First): a randomised, double-blind, placebo-controlled, phase 3 trial. The Lancet. 2023;401(10388):1571-1583.
[学术点评]:QuANTUM-First 研究。证实了第二代 II 型抑制剂奎扎替尼在一线治疗中的生存获益。但也提示了其局限性:由于不覆盖 TKD 突变,复发时常伴随 D835 突变的出现。
[3] Smith CC, Levis MJ, Perl AE, et al. (2018). Molecular Profile of FLT3-Mutated Acute Myeloid Leukemia Patients with Relapse after Targeted Therapy. Blood. 2018;132(Supplement 1):147.
[学术点评]:耐药机制。深入分析了 I 型和 II 型抑制剂治疗后的复发模式,明确指出了 F691L 是 I 型抑制剂的软肋,而 D835 是 II 型抑制剂的软肋,为临床换药提供了分子依据。