“奥希替尼”的版本间的差异
(建立内容为“{| class="wikitable" style="float:right; width:280px; margin-left:15px; font-size:90%;" ! colspan="2" style="background-color:#d3d3d3; text-align:center; font-siz…”的新页面) |
|||
| 第1行: | 第1行: | ||
| − | + | <div style="padding: 0 4%; line-height: 1.8; color: #1e293b; font-family: 'Helvetica Neue', Helvetica, 'PingFang SC', Arial, sans-serif; background-color: #ffffff; max-width: 1200px; margin: auto;"> | |
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | + | <div style="margin-bottom: 30px; border-bottom: 1.2px solid #e2e8f0; padding-bottom: 25px;"> | |
| + | <p style="font-size: 1.1em; margin: 10px 0; color: #334155; text-align: justify;"> | ||
| + | <strong>奥希替尼</strong>(Osimertinib,研发代号 AZD9291,商品名:泰瑞沙/Tagrisso)是阿斯利康研发的第三代、不可逆、口服表皮生长因子受体酪氨酸激酶抑制剂(<strong>[[EGFR-TKI]]</strong>)。它专门设计用于克服第一、二代 TKI 治疗后产生的 <strong>[[T790M]]</strong> 耐药突变,同时对 EGFR 敏感突变(19del/L858R)具有极高的抑制活性。奥希替尼具有显著的<strong>野生型(Wild-type)选择性</strong>,大幅降低了皮疹和腹泻的发生率。此外,其卓越的<strong>血脑屏障</strong>穿透能力使其成为治疗非小细胞肺癌(NSCLC)<strong>[[脑转移]]</strong>的首选药物。目前,奥希替尼已成为 EGFR 突变晚期 NSCLC 的一线标准治疗(FLAURA 研究)及术后辅助治疗标准(ADAURA 研究)。 | ||
| + | </p> | ||
| + | </div> | ||
| − | + | <div class="medical-infobox mw-collapsible mw-collapsed" style="width: 100%; max-width: 320px; margin: 0 auto 35px auto; border: 1.2px solid #bae6fd; border-radius: 12px; background-color: #ffffff; box-shadow: 0 8px 20px rgba(0,0,0,0.05); overflow: hidden;"> | |
| + | |||
| + | <div style="padding: 15px; color: #1e40af; background: linear-gradient(135deg, #e0f2fe 0%, #bae6fd 100%); text-align: center; cursor: pointer;"> | ||
| + | <div style="font-size: 1.2em; font-weight: bold; letter-spacing: 1.2px;">奥希替尼</div> | ||
| + | <div style="font-size: 0.7em; opacity: 0.85; margin-top: 4px; white-space: nowrap;">Osimertinib / Tagrisso (点击展开)</div> | ||
| + | </div> | ||
| + | |||
| + | <div class="mw-collapsible-content"> | ||
| + | <div style="padding: 25px; text-align: center; background-color: #f8fafc;"> | ||
| + | [Image:Osimertinib_covalent_binding_EGFR_C797] | ||
| + | <div style="font-size: 0.8em; color: #64748b; margin-top: 12px; font-weight: 600;">机制:与 C797 形成共价键</div> | ||
| + | </div> | ||
| − | == | + | <table style="width: 100%; border-spacing: 0; border-collapse: collapse; font-size: 0.85em;"> |
| − | + | <tr> | |
| − | # | + | <th colspan="2" style="padding: 8px 12px; background-color: #e0f2fe; color: #1e40af; text-align: left; font-size: 0.9em; border-top: 1px solid #bae6fd;">药物概览</th> |
| − | # | + | </tr> |
| − | # | + | <tr> |
| + | <th style="text-align: left; padding: 6px 12px; background-color: #f8fafc; color: #475569; border-bottom: 1px solid #e2e8f0; width: 40%;">研发代号</th> | ||
| + | <td style="padding: 6px 12px; border-bottom: 1px solid #e2e8f0; color: #0f172a;">AZD9291</td> | ||
| + | </tr> | ||
| + | <tr> | ||
| + | <th style="text-align: left; padding: 6px 12px; background-color: #f8fafc; color: #475569; border-bottom: 1px solid #e2e8f0;">药物类别</th> | ||
| + | <td style="padding: 6px 12px; border-bottom: 1px solid #e2e8f0; color: #0f172a;">第三代 EGFR-TKI</td> | ||
| + | </tr> | ||
| + | <tr> | ||
| + | <th style="text-align: left; padding: 6px 12px; background-color: #f8fafc; color: #475569; border-bottom: 1px solid #e2e8f0;">结合模式</th> | ||
| + | <td style="padding: 6px 12px; border-bottom: 1px solid #e2e8f0; color: #b91c1c;"><strong>不可逆共价结合</strong></td> | ||
| + | </tr> | ||
| + | <tr> | ||
| + | <th style="text-align: left; padding: 6px 12px; background-color: #f8fafc; color: #475569; border-bottom: 1px solid #e2e8f0;">关键位点</th> | ||
| + | <td style="padding: 6px 12px; border-bottom: 1px solid #e2e8f0; color: #1e40af;">Cys797 (半胱氨酸)</td> | ||
| + | </tr> | ||
| + | <tr> | ||
| + | <th style="text-align: left; padding: 6px 12px; background-color: #f8fafc; color: #475569; border-bottom: 1px solid #e2e8f0;">用法用量</th> | ||
| + | <td style="padding: 6px 12px; border-bottom: 1px solid #e2e8f0; color: #0f172a;">80 mg QD (每日一次)</td> | ||
| + | </tr> | ||
| − | == | + | <tr> |
| − | + | <th colspan="2" style="padding: 8px 12px; background-color: #e0f2fe; color: #1e40af; text-align: left; font-size: 0.9em; border-top: 1px solid #bae6fd;">临床特征</th> | |
| + | </tr> | ||
| + | <tr> | ||
| + | <th style="text-align: left; padding: 6px 12px; background-color: #f8fafc; color: #475569; border-bottom: 1px solid #e2e8f0;">核心适应症</th> | ||
| + | <td style="padding: 6px 12px; border-bottom: 1px solid #e2e8f0; color: #16a34a;">EGFR+ NSCLC (一线/辅助/二线)</td> | ||
| + | </tr> | ||
| + | <tr> | ||
| + | <th style="text-align: left; padding: 6px 12px; background-color: #f8fafc; color: #475569; border-bottom: 1px solid #e2e8f0;">入脑能力</th> | ||
| + | <td style="padding: 6px 12px; border-bottom: 1px solid #e2e8f0; color: #16a34a;"><strong>极高</strong> (BBB penetrant)</td> | ||
| + | </tr> | ||
| + | <tr> | ||
| + | <th style="text-align: left; padding: 6px 12px; background-color: #f8fafc; color: #475569; border-bottom: 1px solid #e2e8f0;">主要耐药</th> | ||
| + | <td style="padding: 6px 12px; border-bottom: 1px solid #e2e8f0; color: #b91c1c;">[[C797S]] 突变, [[MET扩增]]</td> | ||
| + | </tr> | ||
| + | <tr> | ||
| + | <th style="text-align: left; padding: 6px 12px; background-color: #f8fafc; color: #475569;">不良反应</th> | ||
| + | <td style="padding: 6px 12px; color: #64748b;">腹泻, 甲沟炎, QTc延长, 心肌病(罕见)</td> | ||
| + | </tr> | ||
| + | </table> | ||
| + | </div> | ||
| + | </div> | ||
| − | + | <h2 style="background: #f1f5f9; color: #0f172a; padding: 10px 18px; border-radius: 0 6px 6px 0; font-size: 1.25em; margin-top: 40px; border-left: 6px solid #0f172a; font-weight: bold;">分子机制:精准的共价打击</h2> | |
| − | + | ||
| + | <p style="margin: 15px 0; text-align: justify;"> | ||
| + | 奥希替尼的设计初衷是“两个打,一个不打”:打击敏感突变、打击耐药突变、不打野生型。 | ||
| + | </p> | ||
| − | === | + | <ul style="padding-left: 25px; color: #334155;"> |
| − | + | <li style="margin-bottom: 12px;"><strong>共价结合:</strong> 奥希替尼含有一个丙烯酰胺弹头,能与 EGFR ATP 结合口袋边缘的 <strong>Cys797</strong>(797位半胱氨酸)形成永久性的共价键。这种不可逆结合确保了药物不仅能抑制 EGFR 敏感突变(Ex19del, L858R),还能克服 ATP 亲和力极高的 <strong>[[T790M]]</strong> 耐药突变。</li> | |
| + | <li style="margin-bottom: 12px;"><strong>野生型保留 (Wild-Type Sparing):</strong> 由于立体位阻效应,奥希替尼与野生型 EGFR 的结合能力较弱。这使得它对皮肤和胃肠道(富含野生型 EGFR)的毒性显著低于第一代 TKI(如厄洛替尼、吉非替尼)。</li> | ||
| + | <li style="margin-bottom: 12px;"><strong>血脑屏障穿透:</strong> 优化的分子结构使其不是 [[P-糖蛋白]] (P-gp) 的底物,能够高浓度穿透血脑屏障,有效控制脑转移灶。</li> | ||
| + | </ul> | ||
| − | === | + | <h2 style="background: #f1f5f9; color: #0f172a; padding: 10px 18px; border-radius: 0 6px 6px 0; font-size: 1.25em; margin-top: 40px; border-left: 6px solid #0f172a; font-weight: bold;">改变指南的里程碑研究</h2> |
| − | + | ||
| + | <div style="overflow-x: auto; margin: 20px auto;"> | ||
| + | <table style="width: 100%; border-collapse: collapse; border: 1.2px solid #cbd5e1; font-size: 0.9em; text-align: left;"> | ||
| + | <tr style="background-color: #f1f5f9; border-bottom: 2px solid #0f172a;"> | ||
| + | <th style="padding: 12px; border: 1px solid #cbd5e1; color: #0f172a; width: 15%;">研究代号</th> | ||
| + | <th style="padding: 12px; border: 1px solid #cbd5e1; color: #475569; width: 25%;">人群</th> | ||
| + | <th style="padding: 12px; border: 1px solid #cbd5e1; color: #1e40af;">关键结果</th> | ||
| + | </tr> | ||
| + | <tr> | ||
| + | <td style="padding: 10px; border: 1px solid #cbd5e1; font-weight: 600;">FLAURA</td> | ||
| + | <td style="padding: 10px; border: 1px solid #cbd5e1;">一线治疗 (初治 EGFR+)</td> | ||
| + | <td style="padding: 10px; border: 1px solid #cbd5e1;">中位 OS 达到 <strong>38.6个月</strong>,历史上首次 EGFR-TKI 单药突破 3 年大关。确立一线标准地位。</td> | ||
| + | </tr> | ||
| + | <tr> | ||
| + | <td style="padding: 10px; border: 1px solid #cbd5e1; font-weight: 600;">ADAURA</td> | ||
| + | <td style="padding: 10px; border: 1px solid #cbd5e1;">术后辅助 (IB-IIIA期)</td> | ||
| + | <td style="padding: 10px; border: 1px solid #cbd5e1;">惊人的获益。II-IIIA 期患者的 5 年 DFS 率为 <strong>73%</strong> (安慰剂组 29%),降低了 80% 的复发风险。</td> | ||
| + | </tr> | ||
| + | <tr> | ||
| + | <td style="padding: 10px; border: 1px solid #cbd5e1; font-weight: 600;">AURA3</td> | ||
| + | <td style="padding: 10px; border: 1px solid #cbd5e1;">二线治疗 (T790M+)</td> | ||
| + | <td style="padding: 10px; border: 1px solid #cbd5e1;">针对一代 TKI 耐药后出现 T790M 突变的患者,PFS 显著优于化疗 (10.1 vs 4.4 个月)。</td> | ||
| + | </tr> | ||
| + | </table> | ||
| + | </div> | ||
| − | == | + | <h2 style="background: #f1f5f9; color: #0f172a; padding: 10px 18px; border-radius: 0 6px 6px 0; font-size: 1.25em; margin-top: 40px; border-left: 6px solid #0f172a; font-weight: bold;">耐药后的挑战</h2> |
| − | + | <p style="margin: 15px 0; text-align: justify;"> | |
| − | + | 尽管奥希替尼疗效显著,但患者最终仍会产生获得性耐药。主要机制包括: | |
| − | + | </p> | |
| − | + | <ul style="padding-left: 25px; color: #334155;"> | |
| − | + | <li style="margin-bottom: 12px;"><strong>C797S 突变:</strong> | |
| + | <br>EGFR 蛋白第 797 位的半胱氨酸突变为丝氨酸(Serine)。这破坏了奥希替尼结合所需的共价键位点,导致药物失效。 | ||
| + | <br><em>对策:</em> 若无 T790M 共存,可能回用一代 TKI;研发第四代 TKI (如 BBT-176)。</li> | ||
| + | <li style="margin-bottom: 12px;"><strong>MET 扩增:</strong> | ||
| + | <br>旁路激活。肿瘤细胞绕过 EGFR,通过 MET 扩增来驱动生长。 | ||
| + | <br><em>对策:</em> 奥希替尼 + MET 抑制剂(如赛沃替尼)。</li> | ||
| + | <li style="margin-bottom: 12px;"><strong>组织学转化:</strong> | ||
| + | <br>部分腺癌会转化为小细胞肺癌(SCLC),对 TKI 不再敏感,需转为化疗。</li> | ||
| + | </ul> | ||
| − | == | + | <div style="font-size: 0.92em; line-height: 1.6; color: #1e293b; margin-top: 50px; border-top: 2px solid #0f172a; padding: 15px 25px; background-color: #f8fafc; border-radius: 0 0 10px 10px;"> |
| − | + | <span style="color: #0f172a; font-weight: bold; font-size: 1.05em; display: inline-block; margin-bottom: 15px;">学术参考文献 [Academic Review]</span> | |
| − | + | ||
| − | + | <p style="margin: 12px 0; border-bottom: 1px solid #e2e8f0; padding-bottom: 10px;"> | |
| − | + | [1] <strong>Soria JC, et al. (2018).</strong> <em>Osimertinib in Untreated EGFR-Mutated Advanced Non–Small-Cell Lung Cancer (FLAURA).</em> <strong>[[New England Journal of Medicine]]</strong>. <br> | |
| + | <span style="color: #475569;">[点评]:确立奥希替尼作为 EGFR 突变 NSCLC 一线治疗金标准的关键研究,展示了显著的 OS 获益。</span> | ||
| + | </p> | ||
| − | = | + | <p style="margin: 12px 0; border-bottom: 1px solid #e2e8f0; padding-bottom: 10px;"> |
| − | + | [2] <strong>Wu YL, et al. (2020).</strong> <em>Osimertinib in Resected EGFR-Mutated Non–Small-Cell Lung Cancer (ADAURA).</em> <strong>[[New England Journal of Medicine]]</strong>. <br> | |
| − | + | <span style="color: #475569;">[点评]:震撼业界的术后辅助治疗研究,由于疗效过于显著,独立数据监测委员会建议提前揭盲。</span> | |
| − | + | </p> | |
| − | |||
| − | == | + | <p style="margin: 12px 0; border-bottom: 1px solid #e2e8f0; padding-bottom: 10px;"> |
| − | < | + | [3] <strong>Mok TS, et al. (2017).</strong> <em>Osimertinib or Platinum-Pemetrexed in EGFR T790M-Positive Lung Cancer (AURA3).</em> <strong>[[New England Journal of Medicine]]</strong>. <br> |
| + | <span style="color: #475569;">[点评]:证明了奥希替尼在克服 T790M 耐药突变方面的卓越疗效,奠定了其二线治疗地位。</span> | ||
| + | </p> | ||
| + | </div> | ||
| − | [[ | + | <div style="margin: 40px 0; border: 1px solid #e2e8f0; border-radius: 8px; overflow: hidden; font-family: 'Helvetica Neue', Arial, sans-serif; font-size: 0.9em;"> |
| − | [[ | + | <div style="background-color: #eff6ff; color: #1e40af; padding: 8px 15px; font-weight: bold; text-align: center; border-bottom: 1px solid #dbeafe;"> |
| − | [[ | + | 奥希替尼 · 知识图谱 |
| + | </div> | ||
| + | <table style="width: 100%; border-collapse: collapse; background-color: #ffffff;"> | ||
| + | <tr style="border-bottom: 1px solid #f1f5f9;"> | ||
| + | <td style="width: 85px; background-color: #f8fafc; color: #334155; font-weight: 600; padding: 10px 12px; text-align: right; vertical-align: middle;">靶点特征</td> | ||
| + | <td style="padding: 10px 15px; color: #334155;">[[EGFR]] (19del/L858R) • [[T790M]] (耐药) • [[C797]] (结合位点)</td> | ||
| + | </tr> | ||
| + | <tr style="border-bottom: 1px solid #f1f5f9;"> | ||
| + | <td style="width: 85px; background-color: #f8fafc; color: #334155; font-weight: 600; padding: 10px 12px; text-align: right; vertical-align: middle;">前代药物</td> | ||
| + | <td style="padding: 10px 15px; color: #334155;">[[吉非替尼]] (一代) • [[厄洛替尼]] • [[阿法替尼]] (二代)</td> | ||
| + | </tr> | ||
| + | <tr style="border-bottom: 1px solid #f1f5f9;"> | ||
| + | <td style="width: 85px; background-color: #f8fafc; color: #334155; font-weight: 600; padding: 10px 12px; text-align: right; vertical-align: middle;">耐药机制</td> | ||
| + | <td style="padding: 10px 15px; color: #334155;">[[C797S]] • [[MET扩增]] • [[SCLC转化]] • [[HER2扩增]]</td> | ||
| + | </tr> | ||
| + | <tr> | ||
| + | <td style="width: 85px; background-color: #f8fafc; color: #334155; font-weight: 600; padding: 10px 12px; text-align: right; vertical-align: middle;">竞品/联用</td> | ||
| + | <td style="padding: 10px 15px; color: #334155;">[[阿美替尼]] (国产) • [[伏美替尼]] • [[赛沃替尼]] (MET抑制剂)</td> | ||
| + | </tr> | ||
| + | </table> | ||
| + | </div> | ||
| + | |||
| + | </div> | ||
2026年1月28日 (三) 22:00的最新版本
奥希替尼(Osimertinib,研发代号 AZD9291,商品名:泰瑞沙/Tagrisso)是阿斯利康研发的第三代、不可逆、口服表皮生长因子受体酪氨酸激酶抑制剂(EGFR-TKI)。它专门设计用于克服第一、二代 TKI 治疗后产生的 T790M 耐药突变,同时对 EGFR 敏感突变(19del/L858R)具有极高的抑制活性。奥希替尼具有显著的野生型(Wild-type)选择性,大幅降低了皮疹和腹泻的发生率。此外,其卓越的血脑屏障穿透能力使其成为治疗非小细胞肺癌(NSCLC)脑转移的首选药物。目前,奥希替尼已成为 EGFR 突变晚期 NSCLC 的一线标准治疗(FLAURA 研究)及术后辅助治疗标准(ADAURA 研究)。
分子机制:精准的共价打击
奥希替尼的设计初衷是“两个打,一个不打”:打击敏感突变、打击耐药突变、不打野生型。
- 共价结合: 奥希替尼含有一个丙烯酰胺弹头,能与 EGFR ATP 结合口袋边缘的 Cys797(797位半胱氨酸)形成永久性的共价键。这种不可逆结合确保了药物不仅能抑制 EGFR 敏感突变(Ex19del, L858R),还能克服 ATP 亲和力极高的 T790M 耐药突变。
- 野生型保留 (Wild-Type Sparing): 由于立体位阻效应,奥希替尼与野生型 EGFR 的结合能力较弱。这使得它对皮肤和胃肠道(富含野生型 EGFR)的毒性显著低于第一代 TKI(如厄洛替尼、吉非替尼)。
- 血脑屏障穿透: 优化的分子结构使其不是 P-糖蛋白 (P-gp) 的底物,能够高浓度穿透血脑屏障,有效控制脑转移灶。
改变指南的里程碑研究
| 研究代号 | 人群 | 关键结果 |
|---|---|---|
| FLAURA | 一线治疗 (初治 EGFR+) | 中位 OS 达到 38.6个月,历史上首次 EGFR-TKI 单药突破 3 年大关。确立一线标准地位。 |
| ADAURA | 术后辅助 (IB-IIIA期) | 惊人的获益。II-IIIA 期患者的 5 年 DFS 率为 73% (安慰剂组 29%),降低了 80% 的复发风险。 |
| AURA3 | 二线治疗 (T790M+) | 针对一代 TKI 耐药后出现 T790M 突变的患者,PFS 显著优于化疗 (10.1 vs 4.4 个月)。 |
耐药后的挑战
尽管奥希替尼疗效显著,但患者最终仍会产生获得性耐药。主要机制包括:
- C797S 突变:
EGFR 蛋白第 797 位的半胱氨酸突变为丝氨酸(Serine)。这破坏了奥希替尼结合所需的共价键位点,导致药物失效。
对策: 若无 T790M 共存,可能回用一代 TKI;研发第四代 TKI (如 BBT-176)。 - MET 扩增:
旁路激活。肿瘤细胞绕过 EGFR,通过 MET 扩增来驱动生长。
对策: 奥希替尼 + MET 抑制剂(如赛沃替尼)。 - 组织学转化:
部分腺癌会转化为小细胞肺癌(SCLC),对 TKI 不再敏感,需转为化疗。
学术参考文献 [Academic Review]
[1] Soria JC, et al. (2018). Osimertinib in Untreated EGFR-Mutated Advanced Non–Small-Cell Lung Cancer (FLAURA). New England Journal of Medicine.
[点评]:确立奥希替尼作为 EGFR 突变 NSCLC 一线治疗金标准的关键研究,展示了显著的 OS 获益。
[2] Wu YL, et al. (2020). Osimertinib in Resected EGFR-Mutated Non–Small-Cell Lung Cancer (ADAURA). New England Journal of Medicine.
[点评]:震撼业界的术后辅助治疗研究,由于疗效过于显著,独立数据监测委员会建议提前揭盲。
[3] Mok TS, et al. (2017). Osimertinib or Platinum-Pemetrexed in EGFR T790M-Positive Lung Cancer (AURA3). New England Journal of Medicine.
[点评]:证明了奥希替尼在克服 T790M 耐药突变方面的卓越疗效,奠定了其二线治疗地位。