“DCP”的版本间的差异
(建立内容为“<div style="padding: 0 4%; line-height: 1.8; color: #1e293b; font-family: 'Helvetica Neue', Helvetica, 'PingFang SC', Arial, sans-serif; background-color: #ffffff…”的新页面) |
|||
| 第3行: | 第3行: | ||
<div style="margin-bottom: 30px; border-bottom: 1.2px solid #e2e8f0; padding-bottom: 25px;"> | <div style="margin-bottom: 30px; border-bottom: 1.2px solid #e2e8f0; padding-bottom: 25px;"> | ||
<p style="font-size: 1.1em; margin: 10px 0; color: #334155; text-align: justify;"> | <p style="font-size: 1.1em; margin: 10px 0; color: #334155; text-align: justify;"> | ||
| − | <strong>DCP</strong>(Des-gamma-carboxy Prothrombin,异常凝血酶原),又称为 <strong>PIVKA-II</strong> | + | <strong>DCP</strong>(Des-gamma-carboxy Prothrombin,异常凝血酶原),又称为 <strong>PIVKA-II</strong>,是[[凝血酶原]](因子 II)的一种异常形式。 |
| − | <br>正常情况下,肝脏合成凝血酶原需要<strong> | + | <br>正常情况下,肝脏合成凝血酶原需要<strong>[[维生素K]]</strong> 参与谷氨酸的羧化。在<strong>[[肝细胞癌]]</strong>(HCC)细胞中,由于羧化酶系统缺陷或维生素 K 利用障碍,导致产生了这种无凝血功能但具有促有丝分裂活性的异常蛋白。DCP 是目前公认的 HCC <strong>高特异性</strong>标志物,常用于<strong>[[AFP]]</strong>(甲胎蛋白)阴性肝癌的补充诊断,且与<strong>[[门静脉癌栓]]</strong>(PVTT)的形成密切相关。 |
</p> | </p> | ||
</div> | </div> | ||
| 第27行: | 第27行: | ||
<tr> | <tr> | ||
<th style="text-align: left; padding: 6px 12px; background-color: #f8fafc; color: #475569; border-bottom: 1px solid #e2e8f0; width: 40%;">蛋白本质</th> | <th style="text-align: left; padding: 6px 12px; background-color: #f8fafc; color: #475569; border-bottom: 1px solid #e2e8f0; width: 40%;">蛋白本质</th> | ||
| − | <td style="padding: 6px 12px; border-bottom: 1px solid #e2e8f0; color: #0f172a;">去γ- | + | <td style="padding: 6px 12px; border-bottom: 1px solid #e2e8f0; color: #0f172a;">去γ-羧基[[凝血酶原]]</td> |
</tr> | </tr> | ||
<tr> | <tr> | ||
| 第55行: | 第55行: | ||
<tr> | <tr> | ||
<th style="text-align: left; padding: 6px 12px; background-color: #f8fafc; color: #475569; border-bottom: 1px solid #e2e8f0;">恶性指征</th> | <th style="text-align: left; padding: 6px 12px; background-color: #f8fafc; color: #475569; border-bottom: 1px solid #e2e8f0;">恶性指征</th> | ||
| − | <td style="padding: 6px 12px; border-bottom: 1px solid #e2e8f0; color: #e11d48;">门静脉癌栓 (PVTT)</td> | + | <td style="padding: 6px 12px; border-bottom: 1px solid #e2e8f0; color: #e11d48;">[[门静脉癌栓]] (PVTT)</td> |
</tr> | </tr> | ||
<tr> | <tr> | ||
<th style="text-align: left; padding: 6px 12px; background-color: #f8fafc; color: #475569;">绝对干扰</th> | <th style="text-align: left; padding: 6px 12px; background-color: #f8fafc; color: #475569;">绝对干扰</th> | ||
| − | <td style="padding: 6px 12px; color: #1e40af;"><strong>华法林</strong>, | + | <td style="padding: 6px 12px; color: #1e40af;"><strong>[[华法林]]</strong>, Vit K缺乏</td> |
</tr> | </tr> | ||
</table> | </table> | ||
| 第67行: | 第67行: | ||
<h2 style="background: #f1f5f9; color: #0f172a; padding: 10px 18px; border-radius: 0 6px 6px 0; font-size: 1.25em; margin-top: 40px; border-left: 6px solid #0f172a; font-weight: bold;">比 AFP 更“专一”的标志物</h2> | <h2 style="background: #f1f5f9; color: #0f172a; padding: 10px 18px; border-radius: 0 6px 6px 0; font-size: 1.25em; margin-top: 40px; border-left: 6px solid #0f172a; font-weight: bold;">比 AFP 更“专一”的标志物</h2> | ||
<p style="margin: 15px 0; text-align: justify;"> | <p style="margin: 15px 0; text-align: justify;"> | ||
| − | DCP 与 AFP 的生物学机制完全不同,因此两者之间没有相关性,可以互补。DCP 的核心优势在于其<strong>特异性</strong>。 | + | DCP 与 [[AFP]] 的生物学机制完全不同,因此两者之间没有相关性,可以互补。DCP 的核心优势在于其<strong>特异性</strong>。 |
</p> | </p> | ||
<div style="background-color: #f0f9ff; border-left: 5px solid #1e40af; padding: 15px 20px; margin: 20px 0; border-radius: 4px;"> | <div style="background-color: #f0f9ff; border-left: 5px solid #1e40af; padding: 15px 20px; margin: 20px 0; border-radius: 4px;"> | ||
<ul style="margin: 0; padding-left: 20px; color: #334155;"> | <ul style="margin: 0; padding-left: 20px; color: #334155;"> | ||
| − | <li style="margin-bottom: 12px;"><strong>排除炎症干扰:</strong> AFP | + | <li style="margin-bottom: 12px;"><strong>排除炎症干扰:</strong> AFP 在慢性[[肝炎]]、[[肝硬化]]等良性肝病活动期常会有中低度升高,造成假阳性。而 DCP 在良性肝病中极少升高(除非伴有严重的[[维生素K]]缺乏),因此更能准确区分肝癌与肝硬化。</li> |
| − | <li style="margin-bottom: 12px;"><strong>预后评估:</strong> DCP 具有促进肿瘤细胞增殖和血管生成的生物活性。DCP 高水平往往提示肿瘤体积大、存在微血管侵犯或<strong> | + | <li style="margin-bottom: 12px;"><strong>预后评估:</strong> DCP 具有促进肿瘤细胞增殖和血管生成的生物活性。DCP 高水平往往提示肿瘤体积大、存在微血管侵犯或<strong>[[门静脉癌栓]](PVTT)</strong>,预示着预后较差。</li> |
| − | <li style="margin-bottom: 0;"><strong>治疗监测:</strong> | + | <li style="margin-bottom: 0;"><strong>治疗监测:</strong> 肝癌切除或[[消融治疗]]后,DCP 半衰期较短(约 3 天),下降速度快,比 AFP 更能早期反映治疗效果。</li> |
</ul> | </ul> | ||
</div> | </div> | ||
| 第79行: | 第79行: | ||
<h2 style="background: #f1f5f9; color: #0f172a; padding: 10px 18px; border-radius: 0 6px 6px 0; font-size: 1.25em; margin-top: 40px; border-left: 6px solid #0f172a; font-weight: bold;">必须警惕的“药物干扰”</h2> | <h2 style="background: #f1f5f9; color: #0f172a; padding: 10px 18px; border-radius: 0 6px 6px 0; font-size: 1.25em; margin-top: 40px; border-left: 6px solid #0f172a; font-weight: bold;">必须警惕的“药物干扰”</h2> | ||
<p style="margin: 15px 0; text-align: justify;"> | <p style="margin: 15px 0; text-align: justify;"> | ||
| − | DCP | + | DCP 的检测原理基于[[维生素K]]循环的阻断,因此任何影响维生素 K 的因素都会直接导致结果失真。 |
</p> | </p> | ||
<div style="overflow-x: auto; margin: 20px auto;"> | <div style="overflow-x: auto; margin: 20px auto;"> | ||
| 第89行: | 第89行: | ||
</tr> | </tr> | ||
<tr> | <tr> | ||
| − | <td style="padding: 10px; border: 1px solid #cbd5e1; font-weight: 600;">华法林 (Warfarin)</td> | + | <td style="padding: 10px; border: 1px solid #cbd5e1; font-weight: 600;">[[华法林]] (Warfarin)</td> |
| − | <td style="padding: 10px; border: 1px solid #cbd5e1;"> | + | <td style="padding: 10px; border: 1px solid #cbd5e1;">作为[[维生素K拮抗剂]],其药理作用就是通过制造 DCP 来抗凝。服用者 DCP 会<strong>极度升高</strong>。</td> |
<td style="padding: 10px; border: 1px solid #cbd5e1;"><strong>不可用</strong>。服药期间 DCP 无肿瘤诊断价值。</td> | <td style="padding: 10px; border: 1px solid #cbd5e1;"><strong>不可用</strong>。服药期间 DCP 无肿瘤诊断价值。</td> | ||
</tr> | </tr> | ||
<tr> | <tr> | ||
| − | <td style="padding: 10px; border: 1px solid #cbd5e1; font-weight: 600;">梗阻性黄疸</td> | + | <td style="padding: 10px; border: 1px solid #cbd5e1; font-weight: 600;">[[梗阻性黄疸]]</td> |
<td style="padding: 10px; border: 1px solid #cbd5e1;">胆道梗阻导致脂溶性维生素(含 Vit K)吸收障碍,引起 DCP 升高。</td> | <td style="padding: 10px; border: 1px solid #cbd5e1;">胆道梗阻导致脂溶性维生素(含 Vit K)吸收障碍,引起 DCP 升高。</td> | ||
<td style="padding: 10px; border: 1px solid #cbd5e1;">补充维生素 K 后复查,若 DCP 下降则为良性。</td> | <td style="padding: 10px; border: 1px solid #cbd5e1;">补充维生素 K 后复查,若 DCP 下降则为良性。</td> | ||
| 第100行: | 第100行: | ||
<tr> | <tr> | ||
<td style="padding: 10px; border: 1px solid #cbd5e1; font-weight: 600;">广谱抗生素</td> | <td style="padding: 10px; border: 1px solid #cbd5e1; font-weight: 600;">广谱抗生素</td> | ||
| − | <td style="padding: 10px; border: 1px solid #cbd5e1;"> | + | <td style="padding: 10px; border: 1px solid #cbd5e1;">长期使用[[头孢菌素]]类抗生素可能抑制肠道菌群合成维生素 K。</td> |
<td style="padding: 10px; border: 1px solid #cbd5e1;">结合用药史排查。</td> | <td style="padding: 10px; border: 1px solid #cbd5e1;">结合用药史排查。</td> | ||
</tr> | </tr> | ||
| 第114行: | 第114行: | ||
<p style="margin: 12px 0; border-bottom: 1px solid #e2e8f0; padding-bottom: 10px;"> | <p style="margin: 12px 0; border-bottom: 1px solid #e2e8f0; padding-bottom: 10px;"> | ||
| − | <strong>2. GALAD | + | <strong>2. GALAD Score ([[GALAD模型]]):</strong> 一个基于血清学的肝癌预测模型。结合了 <strong>G</strong>ender(性别)、<strong>A</strong>ge(年龄)、[[AFP-L3]]、[[AFP]] 和 <strong>D</strong>CP 五项指标,能显著提高早期 HCC 的检出率。 |
</p> | </p> | ||
<p style="margin: 12px 0;"> | <p style="margin: 12px 0;"> | ||
| − | <strong>3. AFP-L3 (甲胎蛋白异质体):</strong> 肝癌细胞特有的 AFP 糖链结构变异体。DCP、AFP 和 AFP-L3 构成了著名的“肝癌血清学三联检”。 | + | <strong>3. [[AFP-L3]] (甲胎蛋白异质体):</strong> 肝癌细胞特有的 AFP 糖链结构变异体。DCP、AFP 和 AFP-L3 构成了著名的“肝癌血清学三联检”。 |
</p> | </p> | ||
</div> | </div> | ||
| 第148行: | 第148行: | ||
<tr style="border-bottom: 1px solid #f1f5f9;"> | <tr style="border-bottom: 1px solid #f1f5f9;"> | ||
<td style="width: 85px; background-color: #f8fafc; color: #334155; font-weight: 600; padding: 10px 12px; text-align: right; vertical-align: middle;">上级分类</td> | <td style="width: 85px; background-color: #f8fafc; color: #334155; font-weight: 600; padding: 10px 12px; text-align: right; vertical-align: middle;">上级分类</td> | ||
| − | <td style="padding: 10px 15px; color: #334155;">[[肿瘤标志物]] • | + | <td style="padding: 10px 15px; color: #334155;">[[肿瘤标志物]] • [[凝血因子]]异常</td> |
</tr> | </tr> | ||
<tr style="border-bottom: 1px solid #f1f5f9;"> | <tr style="border-bottom: 1px solid #f1f5f9;"> | ||
| 第156行: | 第156行: | ||
<tr> | <tr> | ||
<td style="width: 85px; background-color: #f8fafc; color: #334155; font-weight: 600; padding: 10px 12px; text-align: right; vertical-align: middle;">相关因素</td> | <td style="width: 85px; background-color: #f8fafc; color: #334155; font-weight: 600; padding: 10px 12px; text-align: right; vertical-align: middle;">相关因素</td> | ||
| − | <td style="padding: 10px 15px; color: #334155;">[[维生素K]] • 华法林 • 门静脉癌栓</td> | + | <td style="padding: 10px 15px; color: #334155;">[[维生素K]] • [[华法林]] • [[门静脉癌栓]]</td> |
</tr> | </tr> | ||
</table> | </table> | ||
2026年2月7日 (六) 11:39的最新版本
DCP(Des-gamma-carboxy Prothrombin,异常凝血酶原),又称为 PIVKA-II,是凝血酶原(因子 II)的一种异常形式。
正常情况下,肝脏合成凝血酶原需要维生素K 参与谷氨酸的羧化。在肝细胞癌(HCC)细胞中,由于羧化酶系统缺陷或维生素 K 利用障碍,导致产生了这种无凝血功能但具有促有丝分裂活性的异常蛋白。DCP 是目前公认的 HCC 高特异性标志物,常用于AFP(甲胎蛋白)阴性肝癌的补充诊断,且与门静脉癌栓(PVTT)的形成密切相关。
比 AFP 更“专一”的标志物
DCP 与 AFP 的生物学机制完全不同,因此两者之间没有相关性,可以互补。DCP 的核心优势在于其特异性。
必须警惕的“药物干扰”
DCP 的检测原理基于维生素K循环的阻断,因此任何影响维生素 K 的因素都会直接导致结果失真。
| 干扰源 | 机制 | 判读建议 |
|---|---|---|
| 华法林 (Warfarin) | 作为维生素K拮抗剂,其药理作用就是通过制造 DCP 来抗凝。服用者 DCP 会极度升高。 | 不可用。服药期间 DCP 无肿瘤诊断价值。 |
| 梗阻性黄疸 | 胆道梗阻导致脂溶性维生素(含 Vit K)吸收障碍,引起 DCP 升高。 | 补充维生素 K 后复查,若 DCP 下降则为良性。 |
| 广谱抗生素 | 长期使用头孢菌素类抗生素可能抑制肠道菌群合成维生素 K。 | 结合用药史排查。 |
关键相关概念 [Key Concepts]
1. PIVKA-II: DCP 的另一个常用名称(Protein Induced by Vitamin K Absence or Antagonist-II)。在临床检验报告中,这两个名称常互换使用,指代同一物质。
2. GALAD Score (GALAD模型): 一个基于血清学的肝癌预测模型。结合了 Gender(性别)、Age(年龄)、AFP-L3、AFP 和 DCP 五项指标,能显著提高早期 HCC 的检出率。
3. AFP-L3 (甲胎蛋白异质体): 肝癌细胞特有的 AFP 糖链结构变异体。DCP、AFP 和 AFP-L3 构成了著名的“肝癌血清学三联检”。
学术参考文献 [Academic Review]
[1] Liebman HA, et al. (1984). Des-gamma-carboxy (abnormal) prothrombin as a serum marker of primary hepatocellular carcinoma. N Engl J Med.
[点评]:DCP 的奠基性研究。首次在 NEJM 报道了 DCP 作为 HCC 标志物的潜力,开启了其临床应用之路。
[2] Marrero JA, et al. (2003). Des-gamma carboxyprothrombin can differentiate hepatocellular carcinoma from nonmalignant chronic liver disease. Hepatology.
[点评]:证明了 DCP 在鉴别肝癌与肝硬化方面的特异性显著优于 AFP,尤其是在早期诊断中。
[3] JSH Guidelines. (2021). Clinical Practice Guidelines for Hepatocellular Carcinoma. Japan Society of Hepatology.
[点评]:日本肝癌诊疗指南将 DCP、AFP 和 AFP-L3 并列为高危人群监测的常规推荐指标。