“单细胞组学”的版本间的差异
来自医学百科
| 第3行: | 第3行: | ||
<div style="margin-bottom: 20px; border-bottom: 1px solid #f1f5f9; padding-bottom: 15px;"> | <div style="margin-bottom: 20px; border-bottom: 1px solid #f1f5f9; padding-bottom: 15px;"> | ||
<p style="font-size: 1.1em; margin: 10px 0; color: #334155;"> | <p style="font-size: 1.1em; margin: 10px 0; color: #334155;"> | ||
| − | <strong>单细胞组学</strong>(Single-cell | + | <strong>单细胞组学</strong>(Single-cell Omics)是21世纪[[生命科学]]领域的核心支柱技术。该技术利用高通量分析手段,在单个细胞水平上对[[基因组]]、[[转录组]]、[[表观组]]及[[蛋白质组]]等多维信息进行深度解构。它打破了传统组学“平均化”的局限,是解构[[细胞异质性]]、追踪肿瘤耐药克隆的“全息数字化显微镜”。 |
</p> | </p> | ||
</div> | </div> | ||
| 第11行: | 第11行: | ||
<div style="padding: 18px 15px; color: #ffffff; background: linear-gradient(135deg, #1e3a8a 0%, #3b82f6 100%); text-align: center; cursor: pointer;"> | <div style="padding: 18px 15px; color: #ffffff; background: linear-gradient(135deg, #1e3a8a 0%, #3b82f6 100%); text-align: center; cursor: pointer;"> | ||
<div style="font-size: 1.25em; font-weight: bold; letter-spacing: 1px;">单细胞组学 · 核心全息图</div> | <div style="font-size: 1.25em; font-weight: bold; letter-spacing: 1px;">单细胞组学 · 核心全息图</div> | ||
| − | <div style="font-size: 0.75em; opacity: 0.8; margin-top: 4px; white-space: nowrap;">Single-cell Omics ( | + | <div style="font-size: 0.75em; opacity: 0.8; margin-top: 4px; white-space: nowrap;">Single-cell Omics (点击展开详细数据)</div> |
</div> | </div> | ||
| 第17行: | 第17行: | ||
<div style="padding: 20px; text-align: center; background-color: #f8fafc;"> | <div style="padding: 20px; text-align: center; background-color: #f8fafc;"> | ||
<div style="display: inline-block; background: #ffffff; border: 1px solid #e2e8f0; border-radius: 8px; padding: 12px; box-shadow: 0 4px 6px rgba(0,0,0,0.02);"> | <div style="display: inline-block; background: #ffffff; border: 1px solid #e2e8f0; border-radius: 8px; padding: 12px; box-shadow: 0 4px 6px rgba(0,0,0,0.02);"> | ||
| − | [[文件:Single_Cell_Visual_Large.png|220px| | + | [[文件:Single_Cell_Visual_Large.png|220px|内容示意]] |
</div> | </div> | ||
| − | <div style="font-size: 0.85em; color: #64748b; margin-top: 12px; font-weight: 600;"> | + | <div style="font-size: 0.85em; color: #64748b; margin-top: 12px; font-weight: 600;">精准医学多维研究底层引擎</div> |
</div> | </div> | ||
| 第25行: | 第25行: | ||
<tr> | <tr> | ||
<th style="text-align: left; padding: 12px 18px; border-bottom: 1px solid #f1f5f9; color: #64748b; font-weight: 600; width: 35%; background-color: #fcfdfe;">技术核心</th> | <th style="text-align: left; padding: 12px 18px; border-bottom: 1px solid #f1f5f9; color: #64748b; font-weight: 600; width: 35%; background-color: #fcfdfe;">技术核心</th> | ||
| − | <td style="padding: 12px 18px; border-bottom: 1px solid #f1f5f9; color: #1e293b;"> | + | <td style="padding: 12px 18px; border-bottom: 1px solid #f1f5f9; color: #1e293b;">[[单细胞测序]]</td> |
</tr> | </tr> | ||
<tr> | <tr> | ||
| − | <th style="text-align: left; padding: 12px 18px; border-bottom: 1px solid #f1f5f9; color: #64748b; font-weight: 600; background-color: #fcfdfe;"> | + | <th style="text-align: left; padding: 12px 18px; border-bottom: 1px solid #f1f5f9; color: #64748b; font-weight: 600; background-color: #fcfdfe;">分辨率</th> |
| − | <td style="padding: 12px 18px; border-bottom: 1px solid #f1f5f9; color: #1e293b;">单细胞/ | + | <td style="padding: 12px 18px; border-bottom: 1px solid #f1f5f9; color: #1e293b;">单细胞/[[亚细胞]]级</td> |
</tr> | </tr> | ||
<tr> | <tr> | ||
<th style="text-align: left; padding: 12px 18px; color: #64748b; font-weight: 600; background-color: #fcfdfe;">临床转化</th> | <th style="text-align: left; padding: 12px 18px; color: #64748b; font-weight: 600; background-color: #fcfdfe;">临床转化</th> | ||
| − | <td style="padding: 12px 18px; color: #1e293b; font-weight: bold;"> | + | <td style="padding: 12px 18px; color: #1e293b; font-weight: bold;">[[个性化医疗]]</td> |
</tr> | </tr> | ||
</table> | </table> | ||
</div> | </div> | ||
</div> | </div> | ||
| − | |||
| − | |||
<h2 style="background: linear-gradient(to right, #1e3a8a, #ffffff); color: #ffffff; padding: 8px 15px; border-radius: 4px; font-size: 1.2em; margin-top: 35px;">技术框架与核心维度</h2> | <h2 style="background: linear-gradient(to right, #1e3a8a, #ffffff); color: #ffffff; padding: 8px 15px; border-radius: 4px; font-size: 1.2em; margin-top: 35px;">技术框架与核心维度</h2> | ||
<p style="margin: 15px 0;"> | <p style="margin: 15px 0;"> | ||
| − | + | 单细胞组学通过物理或化学解离技术,利用[[分子条形码]](Barcode)对单细胞进行身份编码: | |
</p> | </p> | ||
<ul style="padding-left: 20px; color: #475569;"> | <ul style="padding-left: 20px; color: #475569;"> | ||
| − | <li style="margin-bottom: 10px;"><strong> | + | <li style="margin-bottom: 10px;"><strong>[[scRNA-seq]]:</strong> 监测基因表达谱,定义细胞谱系与异质性状态。</li> |
| − | <li style="margin-bottom: 10px;"><strong> | + | <li style="margin-bottom: 10px;"><strong>[[scATAC-seq]]:</strong> 探查染色质开放性,锁定调控细胞命运的上游开关。</li> |
| − | <li style="margin-bottom: 10px;"><strong> | + | <li style="margin-bottom: 10px;"><strong>[[空间转录组]]:</strong> 融合空间位置信息,解码[[肿瘤微环境]]内的细胞通讯。</li> |
</ul> | </ul> | ||
| 第55行: | 第53行: | ||
<h3 style="color: #1e40af; border-bottom: 2px solid #dbeafe; display: inline-block; padding-bottom: 3px; margin-top: 20px;">1. 靶向药物的精准赋能</h3> | <h3 style="color: #1e40af; border-bottom: 2px solid #dbeafe; display: inline-block; padding-bottom: 3px; margin-top: 20px;">1. 靶向药物的精准赋能</h3> | ||
<p style="margin: 10px 0;"> | <p style="margin: 10px 0;"> | ||
| − | + | 在各类[[生物治疗]]手段中,针对[[驱动基因]]的<strong>[[靶向药物]]</strong>是转化最快的方向: | |
</p> | </p> | ||
<ul style="padding-left: 20px; color: #475569;"> | <ul style="padding-left: 20px; color: #475569;"> | ||
| − | <li style="margin-bottom: 10px;"><strong>耐药克隆识别:</strong> | + | <li style="margin-bottom: 10px;"><strong>耐药克隆识别:</strong> 在治疗初期精准锁定携带 KRAS<sup>G12D</sup> 或 EGFR<sup>T790M</sup> 等突变的稀有持久性细胞群(DTPs)。</li> |
| − | <li style="margin-bottom: 10px;"><strong>联合用药方案:</strong> | + | <li style="margin-bottom: 10px;"><strong>联合用药方案:</strong> 揭示旁路激活路径,制定针对[[耐药性]]的联合给药策略。</li> |
</ul> | </ul> | ||
<h3 style="color: #1e40af; border-bottom: 2px solid #dbeafe; display: inline-block; padding-bottom: 3px; margin-top: 20px;">2. 免疫治疗与细胞治疗</h3> | <h3 style="color: #1e40af; border-bottom: 2px solid #dbeafe; display: inline-block; padding-bottom: 3px; margin-top: 20px;">2. 免疫治疗与细胞治疗</h3> | ||
<ul style="padding-left: 20px; color: #475569;"> | <ul style="padding-left: 20px; color: #475569;"> | ||
| − | <li style="margin-bottom: 8px;"><strong> | + | <li style="margin-bottom: 8px;"><strong>[[免疫治疗]]:</strong> 分析微环境中 [[T细胞]] 衰竭亚群,提升抗 PD-1 疗法响应率。</li> |
| − | <li style="margin-bottom: 8px;"><strong> | + | <li style="margin-bottom: 8px;"><strong>[[细胞治疗]]:</strong> 在 [[CAR-T]] 制备中监控细胞组分,确保产品的体内持久性。</li> |
</ul> | </ul> | ||
<div style="overflow-x: auto; margin: 30px 0;"> | <div style="overflow-x: auto; margin: 30px 0;"> | ||
| − | <table style="width: 100%; border-collapse: collapse; border: 1px solid #e2e8f0; font-size: 0. | + | <table style="width: 100%; border-collapse: collapse; border: 1px solid #e2e8f0; font-size: 0.95em; text-align: left;"> |
<tr style="background-color: #f8fafc; border-bottom: 2px solid #1e3a8a;"> | <tr style="background-color: #f8fafc; border-bottom: 2px solid #1e3a8a;"> | ||
<th style="padding: 15px; border: 1px solid #e2e8f0; color: #1e3a8a;">应用领域</th> | <th style="padding: 15px; border: 1px solid #e2e8f0; color: #1e3a8a;">应用领域</th> | ||
| 第75行: | 第73行: | ||
</tr> | </tr> | ||
<tr> | <tr> | ||
| − | <td style="padding: 12px; border: 1px solid #e2e8f0; background: #fcfdfe; font-weight: bold;"> | + | <td style="padding: 12px; border: 1px solid #e2e8f0; background: #fcfdfe; font-weight: bold;">药物研发</td> |
| − | <td style="padding: 12px; border: 1px solid #e2e8f0;"> | + | <td style="padding: 12px; border: 1px solid #e2e8f0;">识别[[异质性]]驱动突变,监测极早期微小残留病灶。</td> |
</tr> | </tr> | ||
<tr> | <tr> | ||
| − | <td style="padding: 12px; border: 1px solid #e2e8f0; background: #fcfdfe; font-weight: bold;"> | + | <td style="padding: 12px; border: 1px solid #e2e8f0; background: #fcfdfe; font-weight: bold;">[[个性化医疗]]</td> |
| − | <td style="padding: 12px; border: 1px solid #e2e8f0;"> | + | <td style="padding: 12px; border: 1px solid #e2e8f0;">基于全息图谱定制多肽疫苗或[[单克隆抗体]]。</td> |
</tr> | </tr> | ||
</table> | </table> | ||
</div> | </div> | ||
| − | <h2 style="background: linear-gradient(to right, #1e3a8a, #ffffff); color: #ffffff; padding: 8px 15px; border-radius: 4px; font-size: 1.2em; margin-top: 35px;"> | + | <h2 style="background: linear-gradient(to right, #1e3a8a, #ffffff); color: #ffffff; padding: 8px 15px; border-radius: 4px; font-size: 1.2em; margin-top: 35px;">辅助决策系统的临床转化</h2> |
<p style="margin: 15px 0;"> | <p style="margin: 15px 0;"> | ||
| − | + | 海量数据需通过[[深度学习]]等智能处理引擎转化为临床策略: | |
</p> | </p> | ||
<ul style="padding-left: 20px; color: #475569;"> | <ul style="padding-left: 20px; color: #475569;"> | ||
| − | <li style="margin-bottom: 10px;"><strong> | + | <li style="margin-bottom: 10px;"><strong>全息图谱检索:</strong> 利用[[单细胞图谱库]]对临床样本进行亚秒级精准标记。</li> |
| − | <li style="margin-bottom: 10px;"><strong> | + | <li style="margin-bottom: 10px;"><strong>方案预测:</strong> 智能评估获益概率,辅助制定最优个体化路径。</li> |
</ul> | </ul> | ||
| 第101行: | 第99行: | ||
<div style="margin: 40px 0; border: 1px solid #1e3a8a; border-radius: 8px; overflow: hidden; font-size: 0.9em;"> | <div style="margin: 40px 0; border: 1px solid #1e3a8a; border-radius: 8px; overflow: hidden; font-size: 0.9em;"> | ||
<div style="background-color: #1e3a8a; color: #ffffff; text-align: center; font-weight: bold; padding: 12px;">单细胞组学导航</div> | <div style="background-color: #1e3a8a; color: #ffffff; text-align: center; font-weight: bold; padding: 12px;">单细胞组学导航</div> | ||
| − | <div style="padding: 15px; background: #ffffff; line-height: 2;"> | + | <div style="padding: 15px; background: #ffffff; line-height: 2; text-align: center;"> |
| − | [[scRNA-seq]] • [[scATAC-seq]] • [[ | + | [[scRNA-seq]] • [[scATAC-seq]] • [[空间组学]] • [[靶向药物库]] • [[辅助决策系统]] |
</div> | </div> | ||
</div> | </div> | ||
</div> | </div> | ||
2025年12月28日 (日) 07:00的最新版本
单细胞组学(Single-cell Omics)是21世纪生命科学领域的核心支柱技术。该技术利用高通量分析手段,在单个细胞水平上对基因组、转录组、表观组及蛋白质组等多维信息进行深度解构。它打破了传统组学“平均化”的局限,是解构细胞异质性、追踪肿瘤耐药克隆的“全息数字化显微镜”。
技术框架与核心维度
单细胞组学通过物理或化学解离技术,利用分子条形码(Barcode)对单细胞进行身份编码:
- scRNA-seq: 监测基因表达谱,定义细胞谱系与异质性状态。
- scATAC-seq: 探查染色质开放性,锁定调控细胞命运的上游开关。
- 空间转录组: 融合空间位置信息,解码肿瘤微环境内的细胞通讯。
生物治疗领域的应用进展
1. 靶向药物的精准赋能
在各类生物治疗手段中,针对驱动基因的靶向药物是转化最快的方向:
- 耐药克隆识别: 在治疗初期精准锁定携带 KRASG12D 或 EGFRT790M 等突变的稀有持久性细胞群(DTPs)。
- 联合用药方案: 揭示旁路激活路径,制定针对耐药性的联合给药策略。
2. 免疫治疗与细胞治疗
辅助决策系统的临床转化
海量数据需通过深度学习等智能处理引擎转化为临床策略:
- 全息图谱检索: 利用单细胞图谱库对临床样本进行亚秒级精准标记。
- 方案预测: 智能评估获益概率,辅助制定最优个体化路径。
[1] Tang F, et al. "mRNA-Seq analysis of a single cell." Nature Methods. 2009.
[2] Zhu J, et al. "Single-cell multi-omics in cancer immunotherapy." Molecular Cancer. 2025.