“代谢重塑”的版本间的差异
来自医学百科
| 第1行: | 第1行: | ||
<div style="padding: 0 4%; line-height: 1.8; color: #1e293b; font-family: 'Helvetica Neue', Helvetica, 'PingFang SC', Arial, sans-serif; background-color: #ffffff; max-width: 1200px; margin: auto;"> | <div style="padding: 0 4%; line-height: 1.8; color: #1e293b; font-family: 'Helvetica Neue', Helvetica, 'PingFang SC', Arial, sans-serif; background-color: #ffffff; max-width: 1200px; margin: auto;"> | ||
| − | <div style="margin-bottom: | + | <div style="margin-bottom: 30px; border-bottom: 1.2px solid #e2e8f0; padding-bottom: 25px;"> |
<p style="font-size: 1.15em; margin: 10px 0; color: #334155; text-align: justify;"> | <p style="font-size: 1.15em; margin: 10px 0; color: #334155; text-align: justify;"> | ||
| − | <strong>代谢重塑</strong>(Metabolic Reprogramming)是指细胞在生理或病理(如恶性转化、免疫激活、干细胞分化)过程中,通过主动调整代谢通路与通量,以满足其特定的生物能量、生物合成及氧化还原稳态需求的过程。作为[[癌症特征]] | + | <strong>代谢重塑</strong>(Metabolic Reprogramming)是指细胞在生理或病理(如恶性转化、免疫激活、干细胞分化)过程中,通过主动调整代谢通路与通量,以满足其特定的生物能量、生物合成及氧化还原稳态需求的过程。作为[[癌症特征]]的核心维度,代谢重塑亦是决定[[间充质干细胞]](MSC)治疗效价及[[免疫细胞]]杀伤功能的底层驱动力。 |
</p> | </p> | ||
</div> | </div> | ||
| − | <div class="medical-infobox mw-collapsible mw-collapsed" style="width: 100%; max-width: 380px; margin: 0 auto | + | <div class="medical-infobox mw-collapsible mw-collapsed" style="width: 100%; max-width: 380px; margin: 0 auto 35px auto; border: 1.5px solid #94a3b8; border-radius: 12px; background-color: #ffffff; box-shadow: 0 10px 25px rgba(0,0,0,0.05); overflow: hidden;"> |
| − | <div style="padding: | + | <div style="padding: 18px; color: #ffffff; background: linear-gradient(135deg, #0f172a 0%, #1e40af 100%); text-align: center; cursor: pointer;"> |
| − | <div style="font-size: 1. | + | <div style="font-size: 1.2em; font-weight: bold; letter-spacing: 1.2px; text-decoration: none;">代谢重塑 · 生物全息图</div> |
| − | <div style="font-size: 0.75em; opacity: 0.85; margin-top: | + | <div style="font-size: 0.75em; opacity: 0.85; margin-top: 4px; white-space: nowrap;">Metabolic Reprogramming (点击展开)</div> |
</div> | </div> | ||
| 第17行: | 第17行: | ||
<div style="padding: 30px; text-align: center; background-color: #f8fafc;"> | <div style="padding: 30px; text-align: center; background-color: #f8fafc;"> | ||
<div style="display: inline-block; background: #ffffff; border: 1px solid #cbd5e1; border-radius: 8px; padding: 25px; box-shadow: 0 4px 6px rgba(0,0,0,0.04);"> | <div style="display: inline-block; background: #ffffff; border: 1px solid #cbd5e1; border-radius: 8px; padding: 25px; box-shadow: 0 4px 6px rgba(0,0,0,0.04);"> | ||
| − | [[文件:Cell_Metabolism_Core_Pathways.png| | + | [[文件:Cell_Metabolism_Core_Pathways.png|180px|细胞代谢重塑通路示意]] |
</div> | </div> | ||
| − | <div style="font-size: 0.8em; color: #64748b; margin-top: | + | <div style="font-size: 0.8em; color: #64748b; margin-top: 12px; font-weight: 500;">代谢流转向与生物量积累视角</div> |
</div> | </div> | ||
<table style="width: 100%; border-spacing: 0; border-collapse: collapse; font-size: 0.95em;"> | <table style="width: 100%; border-spacing: 0; border-collapse: collapse; font-size: 0.95em;"> | ||
<tr> | <tr> | ||
| − | <th style="text-align: left; padding: | + | <th style="text-align: left; padding: 10px 15px; border-bottom: 1px solid #f1f5f9; color: #475569; background-color: #f8fafc; width: 40%;">核心特征</th> |
| − | <td style="padding: | + | <td style="padding: 10px 15px; border-bottom: 1px solid #f1f5f9; color: #0f172a;">[[Warburg效应]]</td> |
</tr> | </tr> | ||
<tr> | <tr> | ||
| − | <th style="text-align: left; padding: | + | <th style="text-align: left; padding: 10px 15px; border-bottom: 1px solid #f1f5f9; color: #475569; background-color: #f8fafc;">关键调控因子</th> |
| − | <td style="padding: | + | <td style="padding: 10px 15px; border-bottom: 1px solid #f1f5f9; color: #0f172a;">$HIF\text{-}1\alpha$, $c\text{-}Myc$</td> |
</tr> | </tr> | ||
<tr> | <tr> | ||
| − | <th style="text-align: left; padding: | + | <th style="text-align: left; padding: 10px 15px; color: #475569; background-color: #f8fafc;">应用维度</th> |
| − | <td style="padding: | + | <td style="padding: 10px 15px; color: #1e40af; font-weight: 600;">靶点治疗 / 极化调控</td> |
</tr> | </tr> | ||
</table> | </table> | ||
| 第39行: | 第39行: | ||
</div> | </div> | ||
| − | <h2 style="background: #f1f5f9; color: #0f172a; padding: | + | <h2 style="background: #f1f5f9; color: #0f172a; padding: 10px 18px; border-radius: 0 6px 6px 0; font-size: 1.25em; margin-top: 40px; border-left: 6px solid #0f172a; font-weight: bold; text-decoration: none;">机制深度:从 ATP 供给转向生物合成</h2> |
<p style="margin: 15px 0; text-align: justify;"> | <p style="margin: 15px 0; text-align: justify;"> | ||
代谢重塑并非简单的代谢增强,而是细胞通过精密的分子开关,将营养物质从“产生能量”转向“构建细胞组分”的过程。 | 代谢重塑并非简单的代谢增强,而是细胞通过精密的分子开关,将营养物质从“产生能量”转向“构建细胞组分”的过程。 | ||
| 第47行: | 第47行: | ||
<ul style="padding-left: 25px; color: #334155;"> | <ul style="padding-left: 25px; color: #334155;"> | ||
| − | <li style="margin-bottom: | + | <li style="margin-bottom: 12px;"><strong>糖代谢模式切换:</strong> 即使在氧气充足时,重塑细胞仍显著提升葡萄糖摄取率并将其转化为乳酸。此举旨在通过磷酸戊糖途径($PPP$)最大化产出核苷酸合成所需的 $R5P$。</li> |
| − | <li style="margin-bottom: | + | <li style="margin-bottom: 12px;"><strong>谷氨酰胺依赖:</strong> 细胞上调 $ASCT2$ 等转运蛋白,通过谷氨酰胺分解(Glutaminolysis)为 $TCA$ 循环提供“补偿性能量”。</li> |
| − | <li style="margin-bottom: | + | <li style="margin-bottom: 12px;"><strong>脂质景观重塑:</strong> 激活脂肪酸从头合成通路,为质膜的扩张和信号分子的产生提供必要的碳源。</li> |
</ul> | </ul> | ||
| − | <h2 style="background: #f1f5f9; color: #0f172a; padding: | + | <h2 style="background: #f1f5f9; color: #0f172a; padding: 10px 18px; border-radius: 0 6px 6px 0; font-size: 1.25em; margin-top: 40px; border-left: 6px solid #0f172a; font-weight: bold; text-decoration: none;">代谢状态关键指标对照表</h2> |
| − | <div style="overflow-x: auto; margin: | + | <div style="overflow-x: auto; margin: 30px 0;"> |
| − | <table style="width: 90%; margin: 0 auto; border-collapse: collapse; border: 1.2px solid #cbd5e1; font-size: | + | <table style="width: 90%; margin: 0 auto; border-collapse: collapse; border: 1.2px solid #cbd5e1; font-size: 0.95em; text-align: left;"> |
| − | <tr style="background-color: #f8fafc; border-bottom: | + | <tr style="background-color: #f8fafc; border-bottom: 2px solid #0f172a;"> |
| − | <th style="padding: | + | <th style="padding: 12px; border: 1px solid #cbd5e1; color: #0f172a; width: 25%;">特性维度</th> |
| − | <th style="padding: | + | <th style="padding: 12px; border: 1px solid #cbd5e1; color: #475569;">静态细胞 (Steady State)</th> |
| − | <th style="padding: | + | <th style="padding: 12px; border: 1px solid #cbd5e1; color: #dc2626;">重塑细胞 (Activated/Malignant)</th> |
</tr> | </tr> | ||
<tr> | <tr> | ||
| − | <td style="padding: | + | <td style="padding: 10px; border: 1px solid #cbd5e1; font-weight: 600;">葡萄糖归宿</td> |
| − | <td style="padding: | + | <td style="padding: 10px; border: 1px solid #cbd5e1;">线粒体彻底氧化 ($CO_2 + H_2O$)</td> |
| − | <td style="padding: | + | <td style="padding: 10px; border: 1px solid #cbd5e1;">转化为乳酸 (即使在常氧环境下)</td> |
</tr> | </tr> | ||
<tr> | <tr> | ||
| − | <td style="padding: | + | <td style="padding: 10px; border: 1px solid #cbd5e1; font-weight: 600;">主要代谢产物</td> |
| − | <td style="padding: | + | <td style="padding: 10px; border: 1px solid #cbd5e1;">$ATP$ (高能量转化率)</td> |
| − | <td style="padding: | + | <td style="padding: 10px; border: 1px solid #cbd5e1;">碳骨架/核酸/氨基酸/脂质</td> |
</tr> | </tr> | ||
<tr> | <tr> | ||
| − | <td style="padding: | + | <td style="padding: 10px; border: 1px solid #cbd5e1; font-weight: 600;">线粒体生理学</td> |
| − | <td style="padding: | + | <td style="padding: 10px; border: 1px solid #cbd5e1;">高效电子传递链 ($ETC$)</td> |
| − | <td style="padding: | + | <td style="padding: 10px; border: 1px solid #cbd5e1;">作为合成代谢前体的库房</td> |
</tr> | </tr> | ||
</table> | </table> | ||
</div> | </div> | ||
| − | <div style="font-size: 0. | + | <div style="font-size: 0.9em; line-height: 1.6; color: #1e293b; margin-top: 50px; border-top: 2px solid #0f172a; padding: 15px 20px; background-color: #f8fafc; border-radius: 0 0 10px 10px;"> |
| − | <strong style="color: #0f172a; font-size: 1. | + | <strong style="color: #0f172a; font-size: 1.1em; display: block; margin-bottom: 12px;">参考文献与学术点评</strong> |
| − | <p style="margin: 0 0 | + | <p style="margin: 0 0 10px 0; border-bottom: 1px solid #e2e8f0; padding-bottom: 10px;"> |
[1] <strong>Warburg O. (1956).</strong> <em>On the origin of cancer cells.</em> <strong>Science</strong>. <br> | [1] <strong>Warburg O. (1956).</strong> <em>On the origin of cancer cells.</em> <strong>Science</strong>. <br> | ||
| − | <span style="color: #475569;">[学术点评] | + | <span style="color: #475569; font-size: 0.95em;">[学术点评]:代谢重塑奠基之作,揭示了肿瘤细胞在有氧环境下依然利用糖酵解产能的生物学悖论。</span> |
</p> | </p> | ||
| − | <p style="margin: 0 0 | + | <p style="margin: 0 0 10px 0; border-bottom: 1px solid #e2e8f0; padding-bottom: 10px;"> |
| − | [2] <strong>Vander Heiden M G, et al. (2009).</strong> <em>Understanding the Warburg effect | + | [2] <strong>Vander Heiden M G, et al. (2009).</strong> <em>Understanding the Warburg effect...</em> <strong>Science</strong>. <br> |
| − | <span style="color: #475569;">[学术点评] | + | <span style="color: #475569; font-size: 0.95em;">[学术点评]:阐明了重塑代谢是为了获取生物合成中间产物而采取的进化策略,而非简单的产能效率问题。</span> |
</p> | </p> | ||
| − | <p style="margin: 0 | + | <p style="margin: 0;"> |
[3] <strong>Pavlova N N, Thompson C B. (2016).</strong> <em>The Emerging Hallmarks of Cancer Metabolism.</em> <strong>Cell Metabolism</strong>. <br> | [3] <strong>Pavlova N N, Thompson C B. (2016).</strong> <em>The Emerging Hallmarks of Cancer Metabolism.</em> <strong>Cell Metabolism</strong>. <br> | ||
| − | <span style="color: #475569;">[学术点评] | + | <span style="color: #475569; font-size: 0.95em;">[学术点评]:当代权威总结,系统定义了代谢重塑在营养获取、代谢转换及微环境互作中的核心属性。</span> |
</p> | </p> | ||
</div> | </div> | ||
| − | <div style="margin: | + | <div style="margin: 40px 0; border: 1.5px solid #0f172a; border-radius: 8px; overflow: hidden; font-size: 0.95em;"> |
| − | <div style="background-color: #0f172a; color: #ffffff; text-align: center; font-weight: bold; padding: | + | <div style="background-color: #0f172a; color: #ffffff; text-align: center; font-weight: bold; padding: 10px; letter-spacing: 1px;">代谢重塑 · 知识图谱关联</div> |
| − | <div style="padding: | + | <div style="padding: 15px; background: #ffffff; line-height: 2.2; text-align: center; text-decoration: none;"> |
| − | [[Warburg效应]] • [[谷氨酰胺分解]] • [[mTOR通路]] • [[TME代谢竞争]] • [[MSC代谢极化]] • [[ | + | [[Warburg效应]] • [[谷氨酰胺分解]] • [[mTOR通路]] • [[TME代谢竞争]] • [[MSC代谢极化]] • [[代谢组学]] |
</div> | </div> | ||
</div> | </div> | ||
</div> | </div> | ||
2025年12月29日 (一) 06:39的版本
代谢重塑(Metabolic Reprogramming)是指细胞在生理或病理(如恶性转化、免疫激活、干细胞分化)过程中,通过主动调整代谢通路与通量,以满足其特定的生物能量、生物合成及氧化还原稳态需求的过程。作为癌症特征的核心维度,代谢重塑亦是决定间充质干细胞(MSC)治疗效价及免疫细胞杀伤功能的底层驱动力。
机制深度:从 ATP 供给转向生物合成
代谢重塑并非简单的代谢增强,而是细胞通过精密的分子开关,将营养物质从“产生能量”转向“构建细胞组分”的过程。
- 糖代谢模式切换: 即使在氧气充足时,重塑细胞仍显著提升葡萄糖摄取率并将其转化为乳酸。此举旨在通过磷酸戊糖途径($PPP$)最大化产出核苷酸合成所需的 $R5P$。
- 谷氨酰胺依赖: 细胞上调 $ASCT2$ 等转运蛋白,通过谷氨酰胺分解(Glutaminolysis)为 $TCA$ 循环提供“补偿性能量”。
- 脂质景观重塑: 激活脂肪酸从头合成通路,为质膜的扩张和信号分子的产生提供必要的碳源。
代谢状态关键指标对照表
| 特性维度 | 静态细胞 (Steady State) | 重塑细胞 (Activated/Malignant) |
|---|---|---|
| 葡萄糖归宿 | 线粒体彻底氧化 ($CO_2 + H_2O$) | 转化为乳酸 (即使在常氧环境下) |
| 主要代谢产物 | $ATP$ (高能量转化率) | 碳骨架/核酸/氨基酸/脂质 |
| 线粒体生理学 | 高效电子传递链 ($ETC$) | 作为合成代谢前体的库房 |
参考文献与学术点评
[1] Warburg O. (1956). On the origin of cancer cells. Science.
[学术点评]:代谢重塑奠基之作,揭示了肿瘤细胞在有氧环境下依然利用糖酵解产能的生物学悖论。
[2] Vander Heiden M G, et al. (2009). Understanding the Warburg effect... Science.
[学术点评]:阐明了重塑代谢是为了获取生物合成中间产物而采取的进化策略,而非简单的产能效率问题。
[3] Pavlova N N, Thompson C B. (2016). The Emerging Hallmarks of Cancer Metabolism. Cell Metabolism.
[学术点评]:当代权威总结,系统定义了代谢重塑在营养获取、代谢转换及微环境互作中的核心属性。