“C609T”的版本间的差异
来自医学百科
(建立内容为“<div style="padding: 0 4%; line-height: 1.8; color: #1e293b; font-family: 'Helvetica Neue', Helvetica, 'PingFang SC', Arial, sans-serif; background-color: #ffffff…”的新页面) |
|||
| 第3行: | 第3行: | ||
<div style="margin-bottom: 30px; border-bottom: 1.2px solid #e2e8f0; padding-bottom: 25px;"> | <div style="margin-bottom: 30px; border-bottom: 1.2px solid #e2e8f0; padding-bottom: 25px;"> | ||
<p style="font-size: 1.1em; margin: 10px 0; color: #334155; text-align: justify;"> | <p style="font-size: 1.1em; margin: 10px 0; color: #334155; text-align: justify;"> | ||
| − | <strong>[[C609T]]</strong>([[SNP]] ID: <strong>[[rs1800566]]</strong>)是位于 <strong>[[NQO1]]</strong> 基因第 6 号外显子的一个关键点突变,表现为胞嘧啶(C)被胸腺嘧啶(T)取代。该变异导致其编码的蛋白发生 <strong>[[Pro187Ser]]</strong>(第 187 位[[脯氨酸]]变为[[丝氨酸]])的氨基酸更替。这种改变使 [[NQO1]] 蛋白结构极不稳定,极易通过 <strong>[[泛素-蛋白酶体途径]]</strong> | + | <strong>[[C609T]]</strong>([[SNP]] ID: <strong>[[rs1800566]]</strong>)是位于 <strong>[[NQO1]]</strong> 基因第 6 号外显子的一个关键点突变,表现为胞嘧啶(C)被胸腺嘧啶(T)取代。该变异导致其编码的蛋白发生 <strong>[[Pro187Ser]]</strong>(第 187 位[[脯氨酸]]变为[[丝氨酸]])的氨基酸更替。这种改变使 [[NQO1]] 蛋白结构极不稳定,极易通过 <strong>[[泛素-蛋白酶体途径]]</strong> 被降解,从而导致纯合突变型(T/T 型)个体的 <strong>[[酶活性]]</strong> 完全丧失。这一多态性在亚洲人群中频率较高,与[[白血病]]、[[实体瘤]]风险及药物代谢异常密切相关。 |
</p> | </p> | ||
</div> | </div> | ||
| 第33行: | 第33行: | ||
<tr> | <tr> | ||
<th style="text-align: left; padding: 6px 12px; background-color: #f1f5f9; color: #475569; border-bottom: 1px solid #e2e8f0;">核苷酸更替</th> | <th style="text-align: left; padding: 6px 12px; background-color: #f1f5f9; color: #475569; border-bottom: 1px solid #e2e8f0;">核苷酸更替</th> | ||
| − | <td style="padding: 6px 12px; border-bottom: 1px solid #e2e8f0; color: #0f172a;"> | + | <td style="padding: 6px 12px; border-bottom: 1px solid #e2e8f0; color: #0f172a;">609C > T</td> |
</tr> | </tr> | ||
<tr> | <tr> | ||
| 第41行: | 第41行: | ||
<tr> | <tr> | ||
<th style="text-align: left; padding: 6px 12px; background-color: #f1f5f9; color: #475569; border-bottom: 1px solid #e2e8f0;">表型结果</th> | <th style="text-align: left; padding: 6px 12px; background-color: #f1f5f9; color: #475569; border-bottom: 1px solid #e2e8f0;">表型结果</th> | ||
| − | <td style="padding: 6px 12px; border-bottom: 1px solid #e2e8f0; color: #b91c1c;"> | + | <td style="padding: 6px 12px; border-bottom: 1px solid #e2e8f0; color: #b91c1c;">酶活性完全丧失</td> |
</tr> | </tr> | ||
<tr> | <tr> | ||
<th style="text-align: left; padding: 6px 12px; background-color: #f1f5f9; color: #475569; border-bottom: 1px solid #e2e8f0;">等位基因频率</th> | <th style="text-align: left; padding: 6px 12px; background-color: #f1f5f9; color: #475569; border-bottom: 1px solid #e2e8f0;">等位基因频率</th> | ||
| − | <td style="padding: 6px 12px; border-bottom: 1px solid #e2e8f0; color: #0f172a;">东亚人群约 | + | <td style="padding: 6px 12px; border-bottom: 1px solid #e2e8f0; color: #0f172a;">东亚人群约 22.4% (T)</td> |
</tr> | </tr> | ||
<tr> | <tr> | ||
| − | <th style="text-align: left; padding: 6px 12px; background-color: #f1f5f9; color: #475569;"> | + | <th style="text-align: left; padding: 6px 12px; background-color: #f1f5f9; color: #475569;">相关致癌物</th> |
| − | <td style="padding: 6px 12px; color: #b91c1c;">[[苯]] / [[吸烟]]</td> | + | <td style="padding: 6px 12px; color: #b91c1c;">[[苯]] / [[吸烟]] / 多环芳烃</td> |
</tr> | </tr> | ||
</table> | </table> | ||
| 第55行: | 第55行: | ||
</div> | </div> | ||
| − | <h2 style="background: #f1f5f9; color: #0f172a; padding: 10px 18px; border-radius: 0 6px 6px 0; font-size: 1.25em; margin-top: 40px; border-left: 6px solid #0f172a; font-weight: bold;"> | + | <h2 style="background: #f1f5f9; color: #0f172a; padding: 10px 18px; border-radius: 0 6px 6px 0; font-size: 1.25em; margin-top: 40px; border-left: 6px solid #0f172a; font-weight: bold;">分子机制:不稳定的解毒屏障</h2> |
<p style="margin: 15px 0; text-align: justify;"> | <p style="margin: 15px 0; text-align: justify;"> | ||
| − | [[C609T]] | + | [[C609T]] 导致的功能改变并非由于酶的活性位点直接被毁,而是源于蛋白结构的整体不稳定性: |
</p> | </p> | ||
<ul style="padding-left: 25px; color: #334155;"> | <ul style="padding-left: 25px; color: #334155;"> | ||
| − | <li style="margin-bottom: 12px;"><strong> | + | <li style="margin-bottom: 12px;"><strong>蛋白折叠障碍:</strong> 187 位的[[脯氨酸]]位于 [[NQO1]] 蛋白的疏水核心区。将其替换为极性的[[丝氨酸]]后,会显著破坏蛋白的正确折叠。</li> |
| − | <li style="margin-bottom: 12px;"><strong>加速降解:</strong> | + | <li style="margin-bottom: 12px;"><strong>加速降解:</strong> 这种构象异常的蛋白会被细胞内的 <strong>[[20S 蛋白酶体]]</strong> 迅速识别并降解。在 T/T 纯合子中,尽管 [[mRNA]] 表达量可能正常,但细胞内的成熟 [[NQO1]] 蛋白几乎完全消失。</li> |
| − | <li style="margin-bottom: 12px;"><strong> | + | <li style="margin-bottom: 12px;"><strong>辅助因子解离:</strong> 结构不稳定导致其与 <strong>[[FAD]]</strong> 辅因子的结合力大幅减弱。没有 FAD 结合的 [[NQO1]] 无法进行 <strong>[[二电子还原]]</strong> 反应。</li> |
</ul> | </ul> | ||
| + | |||
<h2 style="background: #fff1f2; color: #9f1239; padding: 10px 18px; border-radius: 0 6px 6px 0; font-size: 1.25em; margin-top: 40px; border-left: 6px solid #9f1239; font-weight: bold;">基因型与表型的临床关联</h2> | <h2 style="background: #fff1f2; color: #9f1239; padding: 10px 18px; border-radius: 0 6px 6px 0; font-size: 1.25em; margin-top: 40px; border-left: 6px solid #9f1239; font-weight: bold;">基因型与表型的临床关联</h2> | ||
| 第74行: | 第75行: | ||
<th style="padding: 12px; border: 1px solid #cbd5e1; width: 20%;">基因型</th> | <th style="padding: 12px; border: 1px solid #cbd5e1; width: 20%;">基因型</th> | ||
<th style="padding: 12px; border: 1px solid #cbd5e1; width: 30%;">[[酶活性]]水平</th> | <th style="padding: 12px; border: 1px solid #cbd5e1; width: 30%;">[[酶活性]]水平</th> | ||
| − | <th style="padding: 12px; border: 1px solid #cbd5e1; width: 50%;"> | + | <th style="padding: 12px; border: 1px solid #cbd5e1; width: 50%;">临床意义与潜在风险</th> |
</tr> | </tr> | ||
<tr> | <tr> | ||
| − | <td style="padding: 10px; border: 1px solid #cbd5e1; font-weight: 600;"> | + | <td style="padding: 10px; border: 1px solid #cbd5e1; font-weight: 600;">C/C (野生型)</td> |
<td style="padding: 10px; border: 1px solid #cbd5e1; color: #166534;">100% (正常)</td> | <td style="padding: 10px; border: 1px solid #cbd5e1; color: #166534;">100% (正常)</td> | ||
| − | <td style="padding: 10px; border: 1px solid #cbd5e1; text-align: left;"> | + | <td style="padding: 10px; border: 1px solid #cbd5e1; text-align: left;">具备完整的化学预防及氧化应激抵御能力。</td> |
</tr> | </tr> | ||
<tr> | <tr> | ||
| − | <td style="padding: 10px; border: 1px solid #cbd5e1; font-weight: 600;"> | + | <td style="padding: 10px; border: 1px solid #cbd5e1; font-weight: 600;">C/T (杂合子)</td> |
| − | <td style="padding: 10px; border: 1px solid #cbd5e1; color: #b45309;"> | + | <td style="padding: 10px; border: 1px solid #cbd5e1; color: #b45309;">30% - 50%</td> |
| − | <td style="padding: 10px; border: 1px solid #cbd5e1; text-align: left;"> | + | <td style="padding: 10px; border: 1px solid #cbd5e1; text-align: left;">解毒能力中度受损,对环境毒素的敏感性增加。</td> |
</tr> | </tr> | ||
<tr> | <tr> | ||
| − | <td style="padding: 10px; border: 1px solid #cbd5e1; font-weight: 600;"> | + | <td style="padding: 10px; border: 1px solid #cbd5e1; font-weight: 600;">T/T (纯合变异)</td> |
| − | <td style="padding: 10px; border: 1px solid #cbd5e1; color: #b91c1c; font-weight: bold;">0% - 5% ( | + | <td style="padding: 10px; border: 1px solid #cbd5e1; color: #b91c1c; font-weight: bold;">0% - 5% (几乎缺失)</td> |
| − | <td style="padding: 10px; border: 1px solid #cbd5e1; text-align: left; background-color: #fef2f2;"><strong>[[ | + | <td style="padding: 10px; border: 1px solid #cbd5e1; text-align: left; background-color: #fef2f2;"><strong>[[苯中毒]]</strong> 风险极高;[[白血病]]发病风险显著提升;对 [[丝裂霉素 C]] 等药物不敏感。</td> |
</tr> | </tr> | ||
</table> | </table> | ||
</div> | </div> | ||
| − | <h2 style="background: #f0fdf4; color: #166534; padding: 10px 18px; border-radius: 0 6px 6px 0; font-size: 1.25em; margin-top: 40px; border-left: 6px solid #166534; font-weight: bold;"> | + | <h2 style="background: #f0fdf4; color: #166534; padding: 10px 18px; border-radius: 0 6px 6px 0; font-size: 1.25em; margin-top: 40px; border-left: 6px solid #166534; font-weight: bold;">精准医疗:基于遗传背景的干预</h2> |
<div style="background-color: #f0fdf4; border-left: 5px solid #22c55e; padding: 15px 20px; margin: 20px 0; border-radius: 4px;"> | <div style="background-color: #f0fdf4; border-left: 5px solid #22c55e; padding: 15px 20px; margin: 20px 0; border-radius: 4px;"> | ||
| − | |||
<ul style="margin-bottom: 0; color: #334155; font-size: 0.95em;"> | <ul style="margin-bottom: 0; color: #334155; font-size: 0.95em;"> | ||
| − | <li><strong>[[ | + | <li><strong>药物活化考量:</strong> 对于 T/T 基因型的癌症患者,避免使用高度依赖 [[NQO1]] 活化的化疗药物(如 <strong>[[丝裂霉素 C]]</strong>),因为此类患者无法有效转化药物。</li> |
| − | <li style="margin-top: 10px;"><strong>[[β-拉帕醌]] | + | <li style="margin-top: 10px;"><strong>前药开发禁忌:</strong> 携带 [[C609T]] 纯合突变是个体化使用 <strong>[[β-拉帕醌]]</strong>([[Beta-lapachone]])等靶向底物的 <strong>[[排除指标]]</strong>。</li> |
| − | <li style="margin-top: 10px;"><strong> | + | <li style="margin-top: 10px;"><strong>环境防护建议:</strong> 强烈建议 T/T 型携带者远离职业性 <strong>[[苯]]</strong> 暴露环境,并由于其内源性抗氧化能力弱,建议加强 <strong>[[Nrf2]]</strong> 通路下游其他抗氧化酶的补偿。</li> |
</ul> | </ul> | ||
</div> | </div> | ||
| 第109行: | 第109行: | ||
<p style="margin: 12px 0; border-bottom: 1px solid #e2e8f0; padding-bottom: 10px;"> | <p style="margin: 12px 0; border-bottom: 1px solid #e2e8f0; padding-bottom: 10px;"> | ||
[1] <strong>Ross D, Siegel D. (2004).</strong> <em>NAD(P)H:quinone oxidoreductase 1 (NQO1, DT-diaphorase), genetic polymorphism and cancer.</em> <strong>[[Methods in Enzymology]]</strong>.<br> | [1] <strong>Ross D, Siegel D. (2004).</strong> <em>NAD(P)H:quinone oxidoreductase 1 (NQO1, DT-diaphorase), genetic polymorphism and cancer.</em> <strong>[[Methods in Enzymology]]</strong>.<br> | ||
| − | <span style="color: #475569;">[ | + | <span style="color: #475569;">[基础解析]:确立了 [[rs1800566]] 如何通过影响蛋白稳定性而导致酶失活的经典分子模型。</span> |
</p> | </p> | ||
<p style="margin: 12px 0; border-bottom: 1px solid #e2e8f0; padding-bottom: 10px;"> | <p style="margin: 12px 0; border-bottom: 1px solid #e2e8f0; padding-bottom: 10px;"> | ||
[2] <strong>Nebert DW, et al. (2002).</strong> <em>NAD(P)H:quinone oxidoreductase 1 (NQO1) polymorphism, environmental toxicology, and cancer susceptibility.</em> <strong>[[Amino Acids]]</strong>.<br> | [2] <strong>Nebert DW, et al. (2002).</strong> <em>NAD(P)H:quinone oxidoreductase 1 (NQO1) polymorphism, environmental toxicology, and cancer susceptibility.</em> <strong>[[Amino Acids]]</strong>.<br> | ||
| − | <span style="color: #475569;">[ | + | <span style="color: #475569;">[毒理学证据]:阐明了该变异与环境毒素暴露引起的健康风险之间的强相关性。</span> |
</p> | </p> | ||
</div> | </div> | ||
| 第124行: | 第124行: | ||
<table style="width: 100%; border-collapse: collapse; background-color: #ffffff;"> | <table style="width: 100%; border-collapse: collapse; background-color: #ffffff;"> | ||
<tr style="border-bottom: 1px solid #f1f5f9;"> | <tr style="border-bottom: 1px solid #f1f5f9;"> | ||
| − | <td style="width: 90px; background-color: #f8fafc; color: #334155; font-weight: 600; padding: 10px 12px; text-align: right; vertical-align: middle;">[[ | + | <td style="width: 90px; background-color: #f8fafc; color: #334155; font-weight: 600; padding: 10px 12px; text-align: right; vertical-align: middle;">[[多态性分类]]</td> |
| − | <td style="padding: 10px 15px; color: #334155;"><strong>[[SNP]]</strong> • [[ | + | <td style="padding: 10px 15px; color: #334155;"><strong>[[SNP]]</strong> • [[错义突变]] • 结构不稳定性</td> |
</tr> | </tr> | ||
<tr style="border-bottom: 1px solid #f1f5f9;"> | <tr style="border-bottom: 1px solid #f1f5f9;"> | ||
| − | <td style="width: 90px; background-color: #f8fafc; color: #334155; font-weight: 600; padding: 10px 12px; text-align: right; vertical-align: middle;">[[ | + | <td style="width: 90px; background-color: #f8fafc; color: #334155; font-weight: 600; padding: 10px 12px; text-align: right; vertical-align: middle;">[[受累基因]]</td> |
| − | <td style="padding: 10px 15px; color: #334155;">[[NQO1]] (NAD(P)H | + | <td style="padding: 10px 15px; color: #334155;">[[NQO1]] (NAD(P)H 醌氧化还原酶 1)</td> |
</tr> | </tr> | ||
<tr> | <tr> | ||
| − | <td style="width: 90px; background-color: #f8fafc; color: #334155; font-weight: 600; padding: 10px 12px; text-align: right; vertical-align: middle;">[[ | + | <td style="width: 90px; background-color: #f8fafc; color: #334155; font-weight: 600; padding: 10px 12px; text-align: right; vertical-align: middle;">[[关键表型]]</td> |
| − | <td style="padding: 10px 15px; color: #334155;">[[ | + | <td style="padding: 10px 15px; color: #334155;">[[酶活性缺失]] • [[氧化应激]] 敏感 • [[苯]]易感性</td> |
</tr> | </tr> | ||
</table> | </table> | ||
2026年1月26日 (一) 10:27的最新版本
C609T(SNP ID: rs1800566)是位于 NQO1 基因第 6 号外显子的一个关键点突变,表现为胞嘧啶(C)被胸腺嘧啶(T)取代。该变异导致其编码的蛋白发生 Pro187Ser(第 187 位脯氨酸变为丝氨酸)的氨基酸更替。这种改变使 NQO1 蛋白结构极不稳定,极易通过 泛素-蛋白酶体途径 被降解,从而导致纯合突变型(T/T 型)个体的 酶活性 完全丧失。这一多态性在亚洲人群中频率较高,与白血病、实体瘤风险及药物代谢异常密切相关。
分子机制:不稳定的解毒屏障
C609T 导致的功能改变并非由于酶的活性位点直接被毁,而是源于蛋白结构的整体不稳定性:
- 蛋白折叠障碍: 187 位的脯氨酸位于 NQO1 蛋白的疏水核心区。将其替换为极性的丝氨酸后,会显著破坏蛋白的正确折叠。
- 加速降解: 这种构象异常的蛋白会被细胞内的 20S 蛋白酶体 迅速识别并降解。在 T/T 纯合子中,尽管 mRNA 表达量可能正常,但细胞内的成熟 NQO1 蛋白几乎完全消失。
- 辅助因子解离: 结构不稳定导致其与 FAD 辅因子的结合力大幅减弱。没有 FAD 结合的 NQO1 无法进行 二电子还原 反应。
基因型与表型的临床关联
| 基因型 | 酶活性水平 | 临床意义与潜在风险 |
|---|---|---|
| C/C (野生型) | 100% (正常) | 具备完整的化学预防及氧化应激抵御能力。 |
| C/T (杂合子) | 30% - 50% | 解毒能力中度受损,对环境毒素的敏感性增加。 |
| T/T (纯合变异) | 0% - 5% (几乎缺失) | 苯中毒 风险极高;白血病发病风险显著提升;对 丝裂霉素 C 等药物不敏感。 |
精准医疗:基于遗传背景的干预
学术参考文献与权威点评
[1] Ross D, Siegel D. (2004). NAD(P)H:quinone oxidoreductase 1 (NQO1, DT-diaphorase), genetic polymorphism and cancer. Methods in Enzymology.
[基础解析]:确立了 rs1800566 如何通过影响蛋白稳定性而导致酶失活的经典分子模型。
[2] Nebert DW, et al. (2002). NAD(P)H:quinone oxidoreductase 1 (NQO1) polymorphism, environmental toxicology, and cancer susceptibility. Amino Acids.
[毒理学证据]:阐明了该变异与环境毒素暴露引起的健康风险之间的强相关性。