<?xml version="1.0"?>
<feed xmlns="http://www.w3.org/2005/Atom" xml:lang="zh-Hans-CN">
	<id>https://www.yiliao.com/index.php?action=history&amp;feed=atom&amp;title=%E5%A4%AA%E7%B4%A0%2F%E9%98%B4%E9%98%B3%E6%9D%82%E8%AF%B4</id>
	<title>太素/阴阳杂说 - 版本历史</title>
	<link rel="self" type="application/atom+xml" href="https://www.yiliao.com/index.php?action=history&amp;feed=atom&amp;title=%E5%A4%AA%E7%B4%A0%2F%E9%98%B4%E9%98%B3%E6%9D%82%E8%AF%B4"/>
	<link rel="alternate" type="text/html" href="https://www.yiliao.com/index.php?title=%E5%A4%AA%E7%B4%A0/%E9%98%B4%E9%98%B3%E6%9D%82%E8%AF%B4&amp;action=history"/>
	<updated>2026-04-22T15:09:19Z</updated>
	<subtitle>本wiki的该页面的版本历史</subtitle>
	<generator>MediaWiki 1.35.1</generator>
	<entry>
		<id>https://www.yiliao.com/index.php?title=%E5%A4%AA%E7%B4%A0/%E9%98%B4%E9%98%B3%E6%9D%82%E8%AF%B4&amp;diff=199826&amp;oldid=prev</id>
		<title>112.247.67.26：以“{{Hierarchy header}} 平按：此篇，自篇首至“是谓得道”，见《素问》卷一第四《金匮真言论》。自“黄帝问于岐伯曰：人...”为内容创建页面</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://www.yiliao.com/index.php?title=%E5%A4%AA%E7%B4%A0/%E9%98%B4%E9%98%B3%E6%9D%82%E8%AF%B4&amp;diff=199826&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2014-02-06T11:16:49Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;以“{{Hierarchy header}} 平按：此篇，自篇首至“是谓得道”，见《&lt;a href=&quot;/%E7%B4%A0%E9%97%AE&quot; title=&quot;素问&quot;&gt;素问&lt;/a&gt;》卷一第四《&lt;a href=&quot;/%E9%87%91%E5%8C%AE&quot; title=&quot;金匮&quot;&gt;金匮&lt;/a&gt;真言论》。自“黄帝问于岐伯曰：人...”为内容创建页面&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;&lt;b&gt;新页面&lt;/b&gt;&lt;/p&gt;&lt;div&gt;{{Hierarchy header}}&lt;br /&gt;
平按：此篇，自篇首至“是谓得道”，见《[[素问]]》卷一第四《[[金匮]]真言论》。自“黄帝问于岐伯曰：人有四经”至“[[阴阳]]相过曰弹”，见《素问》卷二第七《阴阳别论》。自“凡痹”至“痹聚在脾”，见《素问》卷十二第四十三《痹论》。自“阴争于内”至末，见《素问.阴阳别论》。&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
'''黄帝问于岐伯曰：天有[[八风]]，经有五风，八风发[[邪气]]，经风触[[五脏]]。'''&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
八风，[[八正]]邪风也，正月朔日有此八风，发为邪气伤人者也。经风，[[八虚]]风也，谓五时风，从虚乡来，触于五脏，舍之为病也。&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
平按：《素问》“问”下无“于岐伯”三字；“五风”下有“何谓？岐伯对曰”六字；“发邪”下无“气”字，有“以为”二字。注“八正”，袁刻作“八方”，按前《调阴阳篇》“虽有邪贼”句，杨注云：“虽有八正虚风，不能伤也。”依原钞作“八正”为是。&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
'''邪气发病，所谓得四时脉者，'''&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
谓得四时相胜之脉以为候。&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
平按：《素问》“脉”作“胜”，别本亦作“胜”。&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
'''春胜[[长夏]]，长夏胜冬，冬胜夏，夏胜秋，秋胜春，所谓得四时胜也。'''&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
谓天风、经风在身，邪气行于寸口，有相胜之候。&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
平按：《素问》无“得”字。&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
'''东风生于春，病在肝，输在颈项；'''&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
东风从春生已与肝为病者，肝之病气，运致于颈项，颈项为春也。&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
平按：注“运致”，别本作“逆致”。&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
'''南方风生于夏，病在心，输在胸胁；'''&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
胸胁当心，故为夏也。&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
'''西方风生于秋，病在肺，输在肩背；'''&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
肩背当肺，故为秋也。&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
'''北方风生于冬，病在肾，输在腰股；'''&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
腰股近肾，故为冬也。&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
'''中央为土，病在脾，输在脊，故精者身之本也。'''&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
脊膂当脾，故为仲夏也。土为[[五谷]]之精，以长四脏，故为身之本也。&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
平按：《素问》“输”作“俞”，下同；“南、西、北”下均无“方”字；“故精者，身之本也”句在后。&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
'''故春气者病在头，'''&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
在头颈项。&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
'''夏气者病在脏，'''&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
脏谓心腹。&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
'''秋气者病在肩背，'''&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
肩背为秋气也。&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
'''冬气者病在四肢。'''&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
冬为痹厥，多在四肢。&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
'''故春喜病鼽衄，'''&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[伤寒]]，春病在头，故喜鼽衄也。&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
'''夏喜病[[洞泄]]寒，'''&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[伤风]]，夏病在脏，故喜病洞泄寒中也。&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
平按：《素问》“寒”作“寒中”；“夏”作“长夏”，在仲夏之后。&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
'''仲夏喜病胸胁，'''&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
伤温，夏病在胸胁，故喜病胸胁。&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
'''秋喜病风疟，'''&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
仲夏[[伤暑]]者，秋喜病风疟也。&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
'''冬喜病痹厥。'''&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[伤湿]]，冬病故为痹厥。&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
'''故冬不按蹻，春不病鼽衄，春不病颈项，'''&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
夫冬伤寒气在于腠理者，以冬强勇按蹻，多劳困，腠理开，寒气入客。今冬不作按蹻，则无伤寒，至春不患[[热病]]鼽衄，故春不病颈项者也。蹻，几小反，强勇貌也。&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
平按：《素问》“鼽”上无“病”字。&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
'''夏不病洞泄寒中，仲夏不病胸胁，'''&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
春伤风时，多循于头，入于腑脏，故至夏日作飧泄寒中病也。所以春无伤风，即无夏飧泄之病，故至仲夏不病胸胁。&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
平按：《素问》“夏不病洞泄”作“长夏”，在“仲夏不病胸胁”下。&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
'''秋不病风疟，秋不病肩背胸胁，'''&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
仲夏不伤暑于胸胁，至秋无疟及肩背胸胁病也。&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
平按：《素问》无“秋不病肩背胸胁”句。&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
'''冬不病痹厥飧泄，而汗出藏于凊者，至春不病温。'''&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
冬病痹厥飧泄内虚，又因汗出，寒入藏于内，故至春病温，是为冬伤于寒，春为[[温病]]所由者也。&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
平按：“凊”《素问》作“精”。“藏于凊”上，《素问》有“夫精者，身之本也，&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
故”八字。&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
'''夏暑汗不出者，秋成风疟。'''&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
小寒入腠理，不得汗泄，至秋寒气感而成疟也。&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
'''此平人脉法地也。'''&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
平人脉法，要须知风、寒、暑、湿[[四气]]为本，然后候知弦、钩、毛、沉四时脉也。地，即本也。&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
平按：《素问》无“地”字。&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
'''岐伯曰：阴中有阴，阳中有阳。平旦至日中，天之阳，阳中之阳也；日中至昏，天之阳，阳中之阴也；'''&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
子午巳东，昼为阳也；卯酉巳北，夜为阴。故平旦至日中，阳中之阳也；日中至昏，阳中之阴也。&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
平按：“岐伯曰”《素问》作“故曰”；“昏”上有“黄”字。&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
'''合夜至鸡鸣，天之阴，阴中之阴也；鸡鸣至平旦，天之阴，阴中之阳也。'''&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
子午巳西，夜为阴；卯酉巳南，昼为阳。故合夜至鸡鸣，阴中之阴也；鸡鸣至平旦，阴中之阳也。&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
'''故人亦应之。'''&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
人同阴阳，故人亦有阳中之阳，阳中之阴，阴中之阴，阴中之阳也。&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
'''夫言人之阴阳，则外为阳，内为阴。'''&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
皮毛肤肉，在外为阳；筋骨[[脏腑]]，在内为阴。&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
'''言人身之阴阳，则背为阳，腹为阴。'''&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
背在胸上近头，故为阳也；腹在胸下近腰，故为阴也。&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
'''言人之身，五脏中之阴阳，则脏者为阴，腑者为阳；肺、肝、心、脾、肾，五脏皆为阴；胆、胃、[[大肠]]、[[小肠]]、[[三焦]]、[[膀胱]]，[[六腑]]皆为阳。'''&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
就身之中，五脏藏于精神为阴，六腑贮于水谷为阳也。&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
平按：《素问》“言人之身，五脏中之阴阳”作“言人身之脏腑中之阴阳”；“肺肝心脾肾”作“肝心脾肺肾”；“三焦”二字在“膀胱”下。&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
'''所以欲知阴中之阴而阳中之阳者何也？为冬病在阴，夏病在阳，春病在阴，秋病在阳。'''&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
所以须知阴阳相在者，以其四时[[风寒]]暑湿在阴阳也。何者？冬之所患[[咳嗽]]痹厥，得之秋日伤湿，阴也；夏之所患飧泻病者，得之春日伤风，阳也；春之所患温病者，得之冬日伤寒，阴也；秋之所患咳疟病者，得之夏日伤暑，阳也。&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
平按：注“咳疟”恐系“痎疟”之误，以上篇“夏伤于暑，秋为痎疟”也。&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
'''皆视其所在，为施针石。'''&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
视，瞻候也。宜以三部九候瞻知所在，然后命于[[针灸]]、[[砭石]]、汤药、导引，五立疗方，施之不误，使十全者也。&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
'''故背为阳，阳中之阳，心也；背为阳，阳中之阴，肺也；'''&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
心肺在隔已上，又近背上，所以为阳也。心以属火，火为太阳，故为阳中之阳也。肺以属金，金为少阴，故为阳中之阴也。&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
'''腹为阴，阴中之阴，肾也；腹为阴，阴中之阳，肝也；'''&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
肾肝居膈以下，又近下极，所以为阴也。肾以属水，水为太阴，故为阴中之阴也。肝以属木，木为少阳，故为阴中之阳也。&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
'''腹为阴，阴中之至阴，脾也。'''&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
脾居腹中至阴之位，以资四脏，故为阴中之阴。&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
'''此皆阴阳[[表里]]、外内左右、雌雄上下相输应也，故以应天之阴阳也。'''&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[五脏六腑]]，即表里阴阳也。[[皮肤]]筋骨，即内外阴阳也。肝肺所主，即左右阴阳也。牝脏牡脏，即雌雄阴阳也。腰上腰下，即上下阴阳也。此五阴阳，气相输会，故曰合于天也。&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
平按：《素问》“外内”作“内外”；无“左右上下”四字。&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
'''问曰：五脏应四时有放乎？答曰：有。东方青色，入通于肝，开窍于目，藏精于肝，'''&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
精，谓木精也，汁也，三合，藏之肝腑胆中也。&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
平按：《素问》“问曰”作“帝曰”；“有放乎”作“各有收受乎”。&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
'''其病发惊骇，'''&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
起怒亡魂，故惊骇也。&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
'''其味辛，'''&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
肝味正酸而言辛者，于义不通。有云：金克木为妻，故肝有辛气。&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
平按：《素问》“辛”作“酸”。注“而言辛”，袁刻作“有本言辛”。&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
'''其类草木，'''&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[五行]]各别多类，故五行中各①称类也。草木类同也。&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
①“各”字之旁，仁和寺本注一“别”字。&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
'''其畜鸡，其谷麦，其应四时，上为岁星，'''&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
春当岁星。&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
'''是以春气在头也，其音角，'''&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
头为身之初首，故春气在也。&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
'''其数八，'''&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
成数八。&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
'''是以知病在筋也，其臭臊。'''&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
是以②知筋位居春，故病在筋也。&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
②“以”，萧本在“故”字之后。查仁和寺本，此段注文作两行，“以”字在右行“是知”与左行“故病”四字中间，据文义，当在“是”字之后。&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
'''赤色入通于心，'''&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
火生于木，心又属火，火色赤，故通心。&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
平按：“赤色”上，《素问》有“南方”二字。&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
'''开窍于耳，'''&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
《九卷》云：心气通舌。舌既非窍，通于耳。&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
'''藏精于心，'''&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
心有七孔三毛，盛精汁三合。&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
'''故病在五脏，'''&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
心为五脏主，不得受于外邪，受[[外邪]]则五脏皆病也。&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
'''其味苦酸，'''&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
酸为苦母，并母言之，故有苦酸。&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
平按：《素问》无“酸”字。&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
'''其类火，其畜羊，其谷黍，'''&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
《九卷》云：黄黍味辛。苦味克辛，仍金火相济，故并言之。&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
'''其应四时，其星上为荧惑，'''&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
夏时上为荧惑。&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
'''以知病在脉也，'''&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[脉位]]居夏，故病在脉。&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
'''其音徵，其数七，'''&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
成数七也。&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
'''其臭焦。黄色入通于脾胃，'''&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
五色皆自通脏，不言其腑，此言腑者，以胃为四脏资粮，故兼言也。&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
平按：《素问》“黄色”上有“中央”二字；“脾”下无“胃”字。&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
'''开窍于口，藏精于脾，'''&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
精，脾中散膏半斤，主裹血，温五脏也。&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
'''故病在于[[舌本]]，'''&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
脾脉足太阳连舌本，故夏病在舌本也。&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
'''其味甘，其类土，其畜牛，其谷稷，其应四时，上为镇星，'''&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
其脾王四季，故季夏上为镇星。&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
'''故知病在肉也，其音宫，其数五，'''&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
脾肉在夏，故有病在肉。其数五，谓生数。&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
'''其臭香。白色入通于肺，开窍于鼻，藏精于肺，'''&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
精，肺液也。&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
平按：“白色”上《素问》有“西方”二字。&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
'''故病在于背，'''&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
肺为阳中之阴，在背，故病在背。&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
'''其味辛，其类金，其畜马，其谷稻，'''&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
《九卷》云：[[粳米]]味甘，黍味辛。此中稻辛。&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
'''其应四时，上为太白星，'''&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
秋时上为太白星。&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
'''故知病在皮毛，'''&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
皮毛在秋，故病在皮毛也。&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
'''其音商，其数九，其臭腥。'''&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
九为成数。&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
'''黑色入通于肾，开窍于[[二阴]]，'''&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
二阴，谓前后阴也。&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
平按：“黑色”上，《素问》有“北方”二字。&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
'''藏精于肾，'''&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
精，谓[[肾液]]。&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
'''病在于溪谷，其味咸，其类水，其畜豕，其谷豆，'''&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
肉之大会为谷，小会为溪。肉分间，溪谷①之会，[[肾间动气]]为[[原气]]，在溪谷间，故冬病在也。&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
平按：《素问》“溪”下无“谷”字；“豕”作“彘”。&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
①“谷”，萧本误作“骨”，今据仁和寺本改。&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
'''其应四时，上为辰星，'''&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
冬时上为辰星。&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
'''以知病在骨，'''&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
骨气在冬，故病在骨。&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
'''其音羽，其数六，其臭腐。'''&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
六为成数。&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
'''岐伯曰：善为脉者，谨察五脏六腑逆顺，阴阳表里雌雄之纪，藏之心意，合之于精，非其人勿教，非其人勿授，是谓得道。'''&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
善候脉者，须察脏腑之气，有逆有顺，阴阳表里雌雄纲纪，得之于心，合于至妙，然后教于人。教于人之道，观人所能，妙知声色之情，可使瞻声察色，诸如是等，谓其人也。教，谓教童蒙也。授，谓授久学也。如是行者，可谓上合先圣人道也。&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
平按：《素问》“善”上有“故”字，无“岐伯曰”三字；“逆顺”二字作“一逆一从”四字；“合之于精”作“合心于精”。&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
'''黄帝问于岐伯曰：人有四经十二顺，'''&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
四经，谓四时[[经脉]]也。十二顺，谓六阴爻、六阳爻，相顺者也。&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
平按：《素问》“黄帝问”下无“于岐伯”三字；“顺”作“从”，下同。下有“何谓？岐伯对曰”六字。&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
'''四经应四时，十二顺应十二月，'''&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
肝、心、肺、肾四脉，应四时气；十二爻，应十二月。&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
'''十二月应十二脉。'''&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
十二经脉也。&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
'''脉有阴阳，'''&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
十二经脉，六阴六阳。&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
'''知阳者知阴，知阴者知阳。'''&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
妙知人迎之变，即悬识气口；于气口之动，亦达[[人迎]]。&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
'''凡阳有五，五五二十五阳。'''&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
五脏之脉于五时见，随一时中即有[[五脉]]，五脉见时皆有[[胃气]]，即阳有五也。五时脉见，即有二十五阳数者也。&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
'''所谓阴者真脏，其见则为败，败必死。'''&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
于五时中，五脏脉见各无胃气，唯有真脏独见，此为阴也。&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
平按：“其”《素问》作“也”。又：《素问》“死”下有“也”字。注“为阴”，“为”字，袁刻作“所谓”二字。&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
'''所谓阳者，胃胞之阴阳。'''&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
胃胞之中，苞裹五谷，具五脏为粮，此则真脏阴为阳，故曰胃胞阴阳者也。&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
平按：《素问》“胞”作“脘”；“阳”上无“阴”字，下有“也”字。&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
'''别于阳者，知病之处；'''&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
阳，胃气也。足阳明[[脉通]]于胃，是以妙别阳明胃气，则诸脉受病所在并知之。&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
'''别于阴者，知死生之期。'''&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
妙别五脏之脉，即知死生有期。&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
'''[[三阳]]在头，[[三阴]]在手，'''&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
三阳行胃人迎之脉，在头；三阴行太阴寸口之脉，在手也。&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
'''所谓一也。'''&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
阴阳上下动如引绳，故曰一也。&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
'''别于阳者，知病忌时；'''&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
善别胃脉，即和胃气有无禁忌在于四时。&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
平按：注“和”，别本作“知”。&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
'''别于阴者，知死生之期。'''&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
善别手太阴脉，即知真脏脉之有无，死生之期。&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
'''谨熟阴阳，无与众谋。'''&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
谨能纯熟阴阳[[脉气]]之道，决于心者，不复有疑，故不与众人谋议也。&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
'''所谓阴阳者，去者为阴，至者为阳；动者为阳，静为阴；数者为阳，迟者为阴。'''&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
凡阴阳者，去、静与迟皆为阴，至、动与数皆为阳。&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
平按：《素问》“静”下有“者”字；“静者”句，在“动者”句上；“迟者”句，在“数者”句上。&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
'''凡持真脏之脉者，肝至悬绝九日死，'''&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
有本为十八日。&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
平按：《素问》“脏之”二字作“脉之脏”三字；“九”作“急十八”三字。&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
'''心至悬绝九日死，肺至悬绝十日死，肾至悬绝五日死，脾至悬绝四日死。'''&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
得真脏脉者死，然死之期，得五脏悬绝已去，各以其脏之气分昼日为数。脉至即绝，久而不来，故曰悬绝。&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
平按：《素问》“十日”作“十二日”；“五日”作“七日”。&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
'''问曰：[[二阳]]之病发[[心痹]]，有不得隐曲，女子[[不月]]，其传为息贲，三日者死不治。'''&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
二阳者，阳明也。阳明，谓手阳明大肠脉也，足阳明脉也。阳明所发，心痹等病也。隐曲，大小便。[[风消]]，谓[[风热]]病消骨肉也。息贲，贲，隔也，为隔息也。&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
平按：《素问》&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
“曰”上无“问”字；“痹”作“脾”；“息贲”下无“三日”二字。&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
'''曰：三阳为病，发[[寒热]]，下为癕肿，及为痿厥喘悁，其传为索泽，其传为颓疝。'''&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
三阳，太阳也，谓手太阳小肠脉也，足太阳膀胱脉也。太阳所发，寒热等病。悁，季绵反，忧患也。索，夺也。忧恚不已，传为夺人色润泽也。&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
平按：《素问》“喘悁”作“喘&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
”。&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
'''曰：[[一阳]]发病，少气喜咳喜泄，传为心瘛，其传为膈。'''&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
一阳，少阳也，手少阳三焦脉也，足少阳胆脉也。少阳发少气等病。隔，塞也。&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
平按：《素问》“喜”作“善”；“瘛”作“掣”。“少气”，原钞作“小气”，玩注宜作“少”，《素问》亦作“少”。又注“少阳”，“少”字原钞亦作“小”，恐系钞写之误，谨更正。&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
'''二阳[[一阴]]发病，生惊骇[[背痛]]，喜噫喜欠，名曰[[风厥]]。'''&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
二阳，阳明也。一阴，[[厥阴]]也，手厥阴心包脉也，足厥阴肝脉也。此二脉发惊骇等病，风厥也。&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
平按：《素问》“生”作“主”。&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
'''二阴一阳发病，喜胀心满喜气。'''&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
二阴，少阴也，手少阴心脉也，足少阴肾脉。少阴、少阳发喜胀等病。&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
平按：注“肾脉”下，袁刻有“一阳，少阳也”五字。&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
'''三阳三阴发病，为偏枯痿易，四肢不举。'''&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
三阳，太阳也。三阴，太阴也，手太阴肺脉也，足太阴脾脉也。太阴发偏枯等病也。&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
'''鼓一阳曰钩曰鼓，'''&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
一阳，少阳也。少阳脉至手太阴寸口，其脉鼓也。鼓，脉鼓劝也。一阳之鼓曰钩也。&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
平按：《素问》“钩”下无“曰”字。&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
'''一阴曰毛，'''&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
一阴，厥阴也。厥阴脉至之寸口曰毛，此阴脉，不称鼓也。有本：一曰阴曰毛也。&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
'''鼓阳胜隐曰弦，'''&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
脉鼓阳胜于隐曰弦。&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
平按：《素问》“隐”作“急”。别本“隐”上有“阴”字。&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
'''鼓阳至而绝曰石，'''&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
至者为阳也，鼓阳至绝曰石也。&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
'''阴阳相过曰弹。'''&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
阴阳之脉至寸口相击曰弹也。&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
平按：“弹”《素问》作“溜”。&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
'''凡痹之客五脏者，[[肺痹]]者，烦则满喘而欧。'''&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
邪气客肺及手太阴，故烦满喘欧也。&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
平按：《素问》“烦”下无“则”字；“欧”作“呕”。&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
'''心痹者不通，烦则下鼓，暴上气而喘，嗌干喜噫，厥气上则恐。'''&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
邪气客心及手太阳，故上下不通，烦则[[少腹]]故胀等病也。&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
平按：《素问》“不通”上有“脉”字；“则”上有“心”字；“喜”作“善”。注“少腹故胀”，“故”恐系“鼓”字之误。&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
'''肝痹者，夜卧则惊，多饮数小便，上为演坏。'''&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
邪气客肝及足厥阴脉，厥阴脉系目及阴，故卧惊数小便。演当涎，谓涎流坏中心也。&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
平按：“演坏”《素问》作“引如怀”三字。&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
'''肾痹者善胀，尻以伐踵，脊以伐项。'''&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
邪客肾及少阴之脉，故喜胀脊曲也。&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
平按：《素问》“善”作“喜”；两“伐”字均作“代”；“项”作“头”。“胀”下，袁刻有“足挛”二字，原钞无。&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
'''脾痹者，四肢懈惰，发咳欧汁，上为大寒。'''&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
邪客脾及足太阴脉，不得营于四肢，故令懈惰，又发脾咳，[[胃寒]]欧冷水也。&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
平按：《素问》“懈惰”作“解堕”；“欧”作“呕”；“寒”作“塞”。&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
'''大肠痹者，数饮出而不得，中气喘争，时发飧泄。'''&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
邪客大肠及手阳明脉，大肠中热，大便难，[[肺气]]喘争，时有飧泄也。&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
平按：《素问》“肠”上无“大”字；“出而”作“而出”。注“争”字，原钞作“年”，谨依经文作“争”。&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
'''胞痹者，少腹膀胱按之两髀若沃以汤，涩于小便，上为清涕。'''&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
膀胱盛尿，故谓之胞，即[[尿脬]]。脬，匹苞反。邪客膀胱及足太阳，膀胱中热，故按之髀热，下则小便有涩，上则鼻清涕出也。&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
平按：“少腹”，原钞作“少肠”，《素问》作“少腹”，袁刻作“小肠”，与原钞、《素问》均异，谨依《素问》作“少腹”。“两髀”《素问》作“内痛”，新校正云：“全元起本作两髀。”据此，则全元起本与此相合。“若沃以汤”，“汤”字原钞作“阳”，恐传写之误，谨依《素问》作“汤”，别本亦作“汤”。&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
'''阴气者，静则神脏，躁则消亡。'''&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
五脏之气，为阴气也；六腑之气，为阳气也。人能不劳五脏之气，则五神各守其脏，故曰神脏也。贼郎反。若[[怵惕]]思虑，悲哀动中，喜乐无极，愁忧不解，盛怒不止，恐惧不息，躁动不已，则五神消灭，伤脏者也。&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
'''饮食自倍，[[肠胃]]乃伤。'''&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
凡人饮食，[[胃实]]则肠虚，肠实则[[胃虚]]，肠胃更实更虚，故[[得气]]通，长生久视。若饮食自倍，则气不通，夭人寿命也，此则伤腑也。&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
'''淫[[气喘]]息，痹聚在肺；'''&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
淫，过也。[[喘息]]，肺所为也。喘息过者，则[[肺虚]]邪客，故痹聚也。&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
'''淫气忧思，痹聚在心；'''&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
忧思，心所为。忧思过者，则心伤邪客，故痹聚也。&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
'''淫气欧唾，[[痹病]]在肾；'''&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
欧唾，肾所为也。欧唾过者，则肾虚邪客，故痹聚也。&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
平按：“欧唾”《素问》作“遗溺”。&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
'''淫气渴乏，痹聚在肝；'''&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
肝以主血，今有渴乏，多伤血肝虚，故痹聚也。&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
平按：“渴乏”《素问》作“乏竭”。&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
'''淫气饥绝，痹聚在胃。'''&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
饥者，胃少谷也。饥过[[绝食]]则胃虚，故痹聚。&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
'''淫气雍塞，痹聚在脾。'''&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[谷气]]过塞，则实而痹聚于脾也。&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
平按：“饥绝”《素问》作“肌绝”，下无“痹聚在胃”、“淫气雍塞”二句。新校正云：“详从上凡痹客五脏者至此，全元起本在《阴阳别论》中，此王氏所移。”据此，则全元起本与《太素》同也。&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
'''阴争于内，阳扰于外，魄汗未藏，[[四逆]]而起，起则动肺，使人喘喝。'''&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
五脏为阴，[[内邪]]阴气以伤五脏，故曰争内；六腑为阳，外邪阳气以侵六腑，故曰扰外。皮毛腠理也，肺魄所主，故汗出腠理，名魄汗也。藏，犹闭也。阴阳争扰，汗出腠理未闭，寒气因入，四肢逆冷，内伤于肺，故使喘喝。喝，喘声，呼割反。&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
平按：《素问》“动”作“熏”；“喝”作“鸣”。&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
'''阴之所生，和本曰味。'''&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
五脏所生和气之本，曰[[五味]]也。&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
平按：《素问》“味”作“和”。&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
'''是故刚与刚，阳气破散，阴气乃消亡。'''&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
刚与刚，[[阳盛]]也。阳盛必衰，故破散也。无阳之阴，必消亡也。&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
'''淖则刚柔不和，[[经气]]乃绝。'''&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
淖，乱也，音浊。言阳散阴消，故刚柔不和，则十二经气绝也。&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
平按：《素问》此段下有“死阴之属，不过三日而死；生阳之属，不过四日而死”数句，本书在后。&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
'''岐伯曰：所谓生阳死阴者，肝之心谓之生阳，'''&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
木生火也。&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
'''心之肺谓之死阴，'''&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
火克金也。&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
'''肺之肾谓之重阴，'''&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
少阴重至阴也。&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
'''肾之脾谓之辟阴，死不治。'''&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
辟，重叠。至阴、太阴重也。&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
'''[[结阳]]者，肿四肢。'''&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
结，聚。&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
'''[[结阴]]者，[[便血]]一升，再结二升，三结三升。'''&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
血聚多至三升也。&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
'''阴阳结者针，多阴少阳曰[[石水]]，少腹肿。'''&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
少阴为水，故多字误耳①也。&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
平按：《素问》“结”下无“者”字；“针”作“斜”。“石”，原钞本作“右”，恐误，《素问》作“石”。“腹肿”二字，原钞缺左方，只余右方“复”、“重”二字，谨依《素问》作“腹肿”。&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
①“耳”，萧本无。今据仁和寺本补。&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
'''三阳结谓之消，'''&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[消渴]]、消中也。三阳，太阳。&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
平按：《素问》“三阳”作“二阳”。注“消渴”，“渴”字袁刻误作“浊”。&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
'''二阳结谓之隔，'''&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
便溲不通也。二阳，阳明也。&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
平按：《素问》“二”作“三”。&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
'''三阴结谓之水，'''&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
三阴，太阴。&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
'''一阴一阳结，谓之[[喉痹]]。'''&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
厥阴，少阳也。&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
'''阴搏阳别，谓之有子，'''②&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
阴脉聚，阳脉不聚也。&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
②“搏”，人卫本注曰：杨注训“聚”，疑当作“抟”。下同。&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
'''阴阳虚[[肠辟]]。'''&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
阴阳腑脏脉皆虚者，肠辟叠死。&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
平按：《素问》“辟”下有“死”字。&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
'''死阴之属，不过三日而死；生阳之属，不过四日而已。'''&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
阴阳死生期也。&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
平按：《素问》此数语在“经气乃绝”之下。“四日而已”，《素问》作“四日而死”，新校正云：“按别本作四日而生，全元起注本作四日而已，俱通。详上下文义，作死者非。”据此，则全元起注本与此正合，袁刻误作“四日而死”。&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
'''阳加于阴谓之汗，'''&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
加，胜之也。&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
'''[[阴虚]]阳搏谓之崩。'''&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
崩，下血也。&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
'''三阴俱搏，三十日夜半死。'''&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
太阴总得三阴之气。&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
平按：《素问》“三十”作“二十”。&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
'''二阴俱搏，十五日夕死。'''&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
少阴总得二阴之气。&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
平按：《素问》“十五”作“十三”；“夕”下有“时”字，别本亦有“时”字。&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
'''一阴俱搏，十日旦死。'''&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
厥阴气皆来聚，故曰俱也。&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
平按：顾本《素问》无“平旦”二字，赵府本有。&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
'''三阳俱搏且鼓，三日死。'''&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
三阳之脉，聚而且鼓。&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
'''三阳三阴俱搏，心腹满，发尽不得隐曲，五日死。二阳俱搏，募病温，死不治，不过十日死。'''&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
阳明之气皆聚，则阳明募病。有本为幕也。&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
平按：《素问》“募”作“其”。&lt;br /&gt;
{{Hierarchy footer}}&lt;br /&gt;
{{黄帝内经太素图书专题}}&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>112.247.67.26</name></author>
	</entry>
</feed>